Author: Институт перевода Библии
Date: 2022-09-30T19:44:38.880539+00:00

КъэбарышӀур: Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

КъэбарышӀур: Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

1. Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

АПЭРЭШЪХЬ

ЕВРЕЙ ЦӀЫФХЭМ АФЭТХЫГЪЭ ТХЫЛЪЫР[*]

Ы Къо ыӀупэкӀэ Тхьэр къызэрэгущыӀагъэр

1^1Пасэм Тхьэр пегъымбархэм аӀупэхэмкӀэ бэрэ ыкӀи зэтефыгъэу тятэжъхэм къадэгущыӀэщтыгъ. 2Ау мы уахътэм, мы дунаим иаужрэ мэфэ дэдэхэм, ы Къо ыӀупэкӀэ тэ къыддэгущыӀагъ. Тхьэм Ӏоф пстэури ы Къо иӀахьышӀу хъунэу ыгъэнэфагъ, ащи дунаир къыригъэгъэхъугъ+. 3Тхьэм ищытхъушхо инэфынэ ы Къо дэжь къикӀэу къепсы; ы Къо ищытыкӀэ-псэукӀэ Тхьэм ищытыкӀэ-псэукӀэ фэдэ къабз, игущыӀэу лъэкӀышхо зиӀэмкӀи щыӀэ пстэури щегъаӀэ. ЬӀ Къо цӀыфмэ агухэм псэкӀодхэр зэрариукъэбзыкӀыжьыщт гъогу къафишӀыгъ, уашъоми дэкӀоежьи, тетыгъошхор зэкӀэ зиӀэ Тхьэм иджабгъукӀэ готӀысхьагъ+. 4Тхьэм «с Къо» ыӀозэ, къызэреджэрэ цӀэшхор мэлэӀичхэм ацӀэ зэрэнахь лъапӀэм фэдэу, Тхьэм ежь ы Къо мэлэӀичхэм апшъэ ышӀыгъ+.

Къо лъапӀэр мэлэӀичхэм апшъэ щыӀ

5Сыда пӀомэ, Тхьэм мэлэӀичхэм ащыщэу зыгорэм, «Оры с Къор, непэ Ты сыпфэхъугъ» риӀуагъа?[*] Тхьэм мэлэӀич горэми ехьылӀагъэу,

«Сэ Ты ащ сыфэхъущт, ежьыри с Къо хъущт»

къыӀуагъа? [*]+

6ЕтӀани Тхьэм ежь къыхихыгъэ ы Къо кӀасэ дунаим къызытырегъахьэм, къыӀуагъ[*]: «Тхьэм имэлэӀич пстэуми ар арэгъэлъапӀ»+.

7МэлэӀичхэм яхьылӀагъэу Тхьэм моущтэу къыӀуагъ[*]: «Тхьэм имэлэӀичхэр жьыбгъэм фэдэ ешӀых,
а Ӏофтабгэхэр мэшӀотхъуабзэхэм афэдэхэ ешӀых»+.

8Ау ы Къо ехьылӀагъэу Тхьэм моущтэу къыӀуагъ[*]: «О Тхьэ, уитетыгъошхо тӀысыпӀэ егъашӀэм утесыщт.

Уитетыгъошхо ибэщ – зэфагъэр ары.

9Шъыпкъагъэр шӀу олъэгъу, бзэджагъэри оуджэгъу. Ащ пае Тхьэу уи Тхьэ уигъусэхэм анахьи гушӀуагъом идагъэ[*] о нахь къыпщифагъ»+.

10Тхьэм моущтэуи къыӀуагъ[*]: «О Зиусхьан, ублапӀэм дэжь чӀылъэм лъапсэхэр фэпшӀыгъ,
уашъохэри уиӀэшӀагъэх.

11Ахэр кӀодыжьыщтых, ау о умыкӀодэу укъэнэжьыщт.

Щыгъыным фэдэу ахэр жъы хъущтых.

12Щыгъыным фэдэу зэкӀоцӀыпщыхьащтых,
зэхъокӀыгъэуи хъущтых;
ау о узэрэщытым утетэу укъэнэжьыщт,
о уиилъэсхэми кӀэух яӀэщтэп»+.

13Тхьэм мэлэӀичхэм ащыщэу зыгорэми, «О уипыихэр лъэгукӀэтын пфэсшӀыхэфэ,
сиджабгъукӀэ къызготӀысхь» риӀуагъа? [*]+

14Аущтэу мэлэӀичхэр Тхьэм фэлэжьэрэ псэх, цӀыфхэу мыкӀодхэу Тхьэм къызэригъэнэжьыщтхэр зиӀахьышӀу къызлъыӀэсыщтхэм афэӀофтэбгэнхэуи Тхьэм ахэр къегъакӀох+.

ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ

ТымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьырэм икъэбарышӀу лъапӀэ

2^1Аущтэу зэрэщытым фэшӀ Тхьэм игъогу тытемыкӀыным пае, гущыӀэхэу зэхэтхыгъэхэм лъэшэу тынаӀэ атедгъэтын фае. 2Сыда пӀомэ, гущыӀэхэу мэлэӀичхэм къагъэӀугъэхэм[*] уащыгугъынхэу къычӀэкӀыгъэх, хэти а гущыӀэхэм атекӀыгъэми е ямыдэӀугъэми, Тхьэм ифэшъуашэ ригъэпщыныжьыгъ. 3Арышъ, тымыкӀодэу Тхьэм тыкъызэригъэнэжьырэм икъэбарышӀу лъапӀэ тимыгъапэмэ, тэри къыттефэрэр Тхьэм зэрэтигъэпщыныжьыщтым сыдэущтэу тыӀэкӀэкӀыщта? Ежь Зиусхьаныр ары ыпэ рапшӀэу а къэбарыр къытэзгъэӀугъэр, ащ къыӀуагъэхэр зэхэзыхыгъэхэми а къэбарыр къытфагъэшъыпкъэжьыгъ. 4Тхьэри нэшэнэ гъэшӀэгъонхэмкӀи, Ӏофышхо гъэшӀэгъонхэмкӀи, лъэкӀ зыхэлъ Ӏофышхо зэтефыгъэхэмкӀи а къэбарышӀум шыхьат фэхъугъ. Ащ нэмыкӀэу Тхьэм зэрэшӀоигъом тетэу, ежь ы Псэ ЛъапӀэкӀэ Ӏоф зэфэшъхьафхэр ашӀэнхэу цӀыфхэм лъэкӀхэр афигощыгъэх+.

Христос ары пащэ къытфэхъоу, тымыкӀодэу тыкъэзгъэнэжьырэр

5КъэкӀощт дунаеу джы зигугъу тшӀырэр Тхьэм зыӀэ къырилъхьагъэхэр мэлэӀичхэр арэп+. 6Ау Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу, чӀыпӀэ горэм зыгорэм моущтэу къыщиушыхьатыгъ[*]:

«О Тхьэ, сыда цӀыфыр зилӀэужыгъор,
уегупшысэнэу о ащ,
цӀыфлъэпкъым ыкъуи,
о ащ укӀэлъыплъэнэу?

7ТӀэкӀурэ[*] мэлэӀичхэм анахьи нахь бгъэцӀыкӀугъ; Фэбгъэшъощагъэх щытхъушхорэ лъытэныгъэшхорэ.

8ЩыӀэ пстэури ылъэгу чӀэгъ чӀэбгъэуцуагъ».

Тхьэм зэкӀэри цӀыфым ылъэгу чӀэгъ зычӀегъэуцом, ащ ылъэгу чӀэгъ чӀэмытэу зи къыгъэнагъэп. Ау джы пстэури цӀыфым ылъэгу чӀэгъ чӀэтэу тлъэгъурэп+. 9Ау Исус къин ыщэчэу зэрэлӀагъэм пае, Тхьэм ащ щытхъушхорэ лъытэныгъэшхорэ зэрэфигъэшъошагъэхэр тэлъэгъу. Сыда пӀомэ, Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ Исус цӀыф пстэуми ачӀыпӀэкӀэ лӀэным пае, Тхьэм ар тӀэкӀурэ мэлэӀичхэм анахьи нахь ыгъэцӀыкӀугъ+.

10ЦӀыфыбэ ибынхэ хъуным ыкӀи щытхъушхомкӀэ Ӏахь къалъыӀэсыным пае, Тхьэу зэкӀэри къэзгъэхъугъэу, зэкӀэри зыфыщыӀэм Исус къинэу ыщэчыгъэмкӀэ ифэшъошэ тетыгъор иӀэу зэригъэхъугъэр къекӀущтыгъ. Сыда пӀомэ, цӀыфхэр мыкӀодхэу къызэригъэнэжьырэ гъогум тезгъахьэхэу, пащэ афэхъурэр Исус ары+. 11Сыда пӀомэ, Исусэу цӀыфхэм агухэр зыгъэкъэбзэжьырэмрэ цӀыфхэу зыгу къабзэ хъухэрэмрэ а зы Ты лъапӀэм ибыных. Ащ пае, Исус темыукӀытыхьэу ахэмэ ышыхэкӀэ яджэ+. 12Ащ Тхьэм моущтэу риӀуагъ[*]:

«Сэ сшыхэм уикъэбар язгъэшӀэщт.

УицӀыфхэм язэӀукӀи сыхэтэу сэ щытхъушхо
о къыпфэсшӀыщт»+.

13Моущтэуи къыӀуагъ[*]: «Тхьэм сыщыгугъыщт».

ЕтӀани къыӀуагъ:

«Мары, сэррэ Тхьэм къыситыгъэ бынхэмрэ».

14А бынхэр лымрэ лъымрэ къахэкӀыгъэ цӀыфых. Арышъ, Исуси лымрэ лъымрэ къахэкӀыгъэ цӀыф хъугъэ, илӀэныгъэкӀэ шэйтанэу лӀэныгъэм тетыгъо фызиӀэр ыгъэкӀодыным паий,+
15лӀэныгъэм зэрэщыщынагъэхэм фэшӀ, мэпсэуфэхэ шэйтаным ипщылӀхэу щыӀагъэхэр шъхьафит ышӀынхэм паий. 16Сыда пӀомэ, Исус зыдэӀэпыӀэхэрэр мэлэӀичхэр арэп, Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэр[*] ары нахь. 17Арышъ, Тхьэм фэлажьэрэ дин пэщэшхоу гукӀэгъу зиӀэу, Тхьэм фэшъыпкъэу хъуным пае, ышхэм сыд щыщымкӀи афэдэу хъун фэягъ, цӀыфмэ япсэкӀодхэр атырихынхэм пае+. 18Исус псэкӀод ригъэшӀэным шэйтаныр зыпэлъым, къин Исус ылъэгъугъэшъ, псэкӀод аригъэшӀэнэу шэйтаныр зыуж ит цӀыфхэм ежьыри адэӀэпыӀэн ылъэкӀыщт+.

ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ

Исус пегъымбар Мусэ нахьи нахь лъапӀ

3^1Сшы лъапӀэхэр, Тхьэр шъори ежь ибынхэм ащыщ шъухъунэу къышъоджагъ. Арышъ, тишӀошъхъуныгъэ идин пэщэшхо хъунэу Тхьэм къытфигъэкӀогъэ Исус шъуегупшыс. 2Пегъымбар Мусэ Тхьэм иунагъо щыщ цӀыф пстэуми шъыпкъагъэ зэрафыриӀагъэм фэдэу, Исуси Тхьэу ежь зыгъэнэфагъэм шъыпкъагъэ фыриӀагъ. 3Унэм нахьи унэ зышӀырэм нахь щытхъу зэриӀэм фэдэу, Мусэ нахьи Исуси нахь щытхъу ифэшъуаш. 4Сыда пӀомэ, цӀыф горэм ымышӀыгъэ унэ щыӀэп, ау пстэури зышӀыгъэр Тхьэр ары. 5Мусэ Тхьэм фэлажьэу Тхьэм иунэ зэкӀэ Ӏофхэу щишӀэщтыгъэхэмкӀэ шъыпкъагъэ иӀагъ, Тхьэм къыӀощтхэми шыхьат афэхъугъ+. 6Ау Христос Тхьэм иунагъо зыӀэ илъ Къор ары. Тыгу тымыгъэкӀодэу Ӏофхэу тызэрыгушхохэу, тызщыгугъыхэу тызпаплъэхэрэм кӀэухым нэс тафэшъыпкъэмэ, тэри ащ иунагъо тыщыщ.

Тхьэм ицӀыфхэм языгъэпсэфыпӀ

7Арышъ, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэриӀорэм фэдэу[*], «Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ,

8шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэтых, шъуятэжъхэм шъоф нэкӀым зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу. [*] Ахэмэ Тхьэм едэӀунхэр адэщтыгъэп,

Тхьэм ищэӀагъэ зынэсырэр агъэунэфынэм пылъыщтыгъэх».

9(Тхьэм моущтэу еӀо:) «Шъоф нэкӀым шъуятэжъхэр сищэӀагъэ зынэсырэри
сиӀофхэр зыфэдэхэри агъэунэфынхэу щыпылъыщтыгъэх.

Илъэс тӀокӀитӀум сиӀофхэр алъэгъущтыгъ.

10Ащ пае, а цӀыфхэм сафэгубжи, моущтэу
сӀуагъэ: „Ахэр агухэмкӀэ мэгъощэ зэпытых,
сигъогухэр зыфэдэхэри ашӀэрэп“.

11Аущтэу сафэгубжэу,

„Сэ ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп“ сӀуи,
къэсӀуагъэр згъэшъыпкъэжьызэ, гущыӀэ пытэкӀэ сӀуагъэ»+.

12Сшыхэр, шъуащыщэу хэти щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм игъогу ыкӀыб фигъэзэжьэу, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэ гу бзаджэ зэримыӀэным шъуфэсакъ. 13Ау псэкӀодшӀэным итхьагъэпцӀыгъэкӀэ шъуащыщэу зыгорэм ыгу гуркъэ мыхъуным пае, мафэ къэси шъузэрэгъэгушху, «Непэ» зыфаӀорэ лъэхъаным тытетыфэ. 14Сыда пӀомэ, Ӏофхэу ыпэм тызщыгугъыгъэхэм кӀэухым нэс пытэу татетымэ, тэ пстэури Христос фэшъыпкъэхэм ащыщ тэхъу. 15Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ,
шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэтых,
шъуятэжъхэм шъоф нэкӀым зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу»+.

16Тхьэм ымакъэ зэхэзыхыгъэхэу, едэӀунхэу зымыдагъэхэр хэтха? Пегъымбар Мусэ Мысырым къырищыжьыгъэгъэ цӀыф пстэури арыба? 17Тхьэр илъэс тӀокӀитӀум цӀыфхэу зыфэгубжыщтыгъэхэр хэтха? ПсэкӀод зышӀагъэхэу, зыпкъыхэр шъоф нэкӀым къинэжьыгъэхэр арыба+? 18ЕтӀани «Сэ ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп» ыӀуи, къыӀуагъэр ыгъэшъыпкъэжьызэ, Тхьэм гущыӀэ пытэкӀэ зэриӀуагъэхэр хэтха? ЕдэӀунхэу зымыдагъэхэр арыба+? 19Аущтэу ахэмэ шӀошъхъуныгъэ зэрямыӀагъэм пае, Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьанхэ амылъэкӀэу къызэрэнагъэхэр тэлъэгъу+.

ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ

4^1Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ тызэрихьанымкӀэ тыкъызэригъэгугъэгъэ Ӏофыр джыри зытетыгъэм тетышъ, шъуащыщэу зыгорэ ащ имыхьагъэу къычӀэмыкӀыным пае, шъузфэсакъыжь+. 2А зыгъэпсэфыпӀэм икъэбар ахэмэ зэранэсыгъэм фэдэу, тэри къытэнэсыгъ. Ау ахэмэ къэбарышӀоу зэхахыгъэм ишӀуагъэ къякӀыгъэп, сыда пӀомэ, а къэбарышӀур зызэхахым, ашӀошъ хъугъэп. 3Ау тэ, шӀошъхъуныгъэ зиӀэ хъугъэхэр, ары Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьащтхэр, Тхьэм къызэриӀуагъэм фэдэу,[*]

«Сэ губжым сыхэтэу гущыӀэ пытэкӀэ сӀуагъэ:

„Ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп“».

Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу иӀофхэр ыухыгъагъэхэми, аущтэу ыӀуагъ+. 4Сыда пӀомэ, яблэнэрэ мафэм ехьылӀагъэу Тхьэм къызэриӀорэр игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу чӀыпӀэ горэм хэт[*]: «Тхьэм иӀоф пстэури ыухыгъэу, яблэнэрэ мафэм зигъэпсэфыжьыгъ»+. 5А чӀыпӀэм дэжь Тхьэм къызэриӀорэри ит[*]: «Сэ ахэр сизыгъэпсэфыпӀэ къизгъэхьащтхэп»+.

6Аущтэу Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьанхэу цӀыф заулэ джыри щыӀ. Ау цӀыфхэу пасэм а зыгъэпсэфыпӀэм икъэбар зынэсыгъэхэр Тхьэм едэӀунхэу зэрамыдагъэм пае, изыгъэпсэфыпӀэ ихьагъэхэп+. 7Аущтэу зэрэхъугъэм пае, ащ нэуж бэ тешӀагъэу, Тхьэм мы гущыӀэхэр пегъымбар Даутэ ыгу къырилъхьэхи, къызырегъаӀом, нэмыкӀ мафэу «Непэ» зыфиӀуагъэр къыгъэнэфагъ, ыпэкӀэ зэрэтӀуагъэм фэдэу[*],

«Непэ Тхьэм ымакъэ зэхэшъухымэ,
шъугухэр гуркъэхэу щышъумыгъэтых»+.

8Сыда пӀомэ, Нун ыкъо Ехьошуа Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ахэр ригъэхьагъэхэмэ, Тхьэм нэмыкӀ мафэу «Непэ» зыфиӀуагъэм икъэбар къыӀощтыгъэп+. 9Арышъ, Тхьэм яблэнэрэ мафэм зызэригъэпсэфыжьыгъэм фэдэу, Тхьэм ицӀыфхэри ежь изыгъэпсэфыпӀэ джыри ихьащтых; 10сыда пӀомэ, хэт щыщи Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ ихьэрэм иӀоф ыухыгъэу зегъэпсэфыжьы, Тхьэм иӀофхэр ыухыгъэхэу зызэригъэпсэфыжьыгъэм фэдэу. 11Арышъ, а зыгъэпсэфыпӀэм тызэрихьащтым ыуж тижъугъэт. Тятэжъхэр Тхьэм едэӀунхэу зэрамыдагъэм фэдэу, тэ тщыщэу зыгорэ Тхьэм емыдэӀоу орэмыхъу. Армырмэ, Тхьэм изыгъэпсэфыпӀэ тихьащтэп.

12Тхьэм игущыӀэхэм щыӀэныгъэшхорэ лъэкӀышхорэ ахэлъ. Ахэр бгъуитӀуцэ чэтэ чаным нахьи нахь чаных. Псэри, гури, къупшъхьэри, куцӀыри зэхадзыжьынхэу цӀыфым икуупӀэ нэс пхырэкӀых. ЦӀыфым игупшысэхэри игухэлъхэри зэхафых+. 13Тхьэм къыгъэхъугъэ пстэуми ащыщэу зи ежь ыпашъхьэ гъэбылъыгъэу щыӀэп. Тхьэм ынэхэм апашъхьэ Ӏоф пстэури шъхьэихыгъэу ыкӀи нафэу щытых. Ежьыр ары пэгъокӀыр зэттыщтыр+.

Дин пэщэшхо къытфэхъугъэр Исус ары

14Арышъ, уашъом дэкӀоежьыгъэу, Исусэу Тхьэм ы Къо дин пэщэшхоу тиӀэшъ, шӀошъхъуныгъэу тиӀэм тыфэшъыпкъэу тыжъугъэзекӀу+. 15Сыда пӀомэ, дин пэщэшхоу тиӀэр лъэкӀ зэрэтимыӀэр зыгурыӀон зымылъэкӀырэ дин пэщэшхоп. Шэйтаным псэкӀод тигъэшӀэнэу зэрэпылъым фэдэу, лъэныкъо пстэумкӀи тидин пэщэшхуи псэкӀод ригъэшӀэнэу пылъыгъ, ау псэкӀод зи ригъэшӀэшъугъэп+. 16Арышъ, ӀэпыӀэгъу тищыкӀагъэ зыхъукӀэ, Тхьэм гукӀэгъу къытфишӀынэу, ынэшӀу къытщифэнэу, гукӀэгъу зиӀэ Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀэ гушхоныгъэ тиӀэу тыӀужъугъахь+.

ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ

5^1Хэтрэ дин пэщэшхуи цӀыфхэм къахахы Тхьэм фэлэжьэнэуи, тынхэр фишӀынхэуи, цӀыфхэм япсэкӀодхэр апщыныжьынхэм пае, къурмэнхэр фишӀынхэуи+. 2Дин пэщэшхор ыгурэ ыпсэрэкӀэ лъэкӀ зэримыӀэм пае, зэхэшӀыкӀ зимыӀэхэу, гъощэгъэ цӀыфхэм гушъэбэныгъэкӀэ адэзекӀон елъэкӀы+. 3Арэу зыхъукӀэ, дин пэщэшхом ежь ипсэкӀодхэри цӀыфхэм япсэкӀодхэри ыпщыныжьынхэм пае, Тхьэм къурмэн фишӀын фае+.

4Лъытэныгъэ фашӀэу дин пэщэшхо хъуныр зыми ежь-ежьырэу зыфигъэшъошэшъущтэп. Ау Тхьэр Хьарун[*] къызэреджагъэм фэдэу, дин пэщэшхоми къеджэн фае.

5Аущтэу Христоси лъытэныгъи зыфаригъэшӀэу дин пэщэшхо хъуныр зыфигъэшъошагъэп, ау Тхьэм ащ къыриӀуагъ[*]: «Оры с Къор, непэ Ты сыпфэхъугъ»+.

6Тхьэм къызэриӀуагъэри игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу, нэмыкӀ чӀыпӀэм ит[*]: «Мелхиседекъ[*] фэдэу ори егъашӀэм дин пащэу ущытыщт»+.

7Исус дунаим зытетыгъэ мафэхэм мэкъэшхокӀэ джэзэ, ынэпсхэри къеххэу[*], Тхьэу лӀэныгъэм къыӀэкӀэзыхышъущтым лъэшэу елъэӀугъ. ИдэӀоныгъэ пае ащ ымакъэ Тхьэм зэхихыгъ+. 8Ежь Тхьэм ы Къуагъэми, къинэу ыщэчыгъэхэмкӀэ Тхьэр зэрэфаем тетэу, едэӀущтыгъ+. 9ИӀоф зырегъэкъум, ежь къедэӀурэ цӀыф пстэури сыдигъуи мыкӀодхэу къэзгъэнэжьырэр ежьыр арэу хъугъэ,+
10Тхьэми ар дин пэщэшхоу, Мелхиседекъ фэдэу, ыгъэнэфагъ.

ШӀошъхъуныгъэм игъогу шъутемыкӀ

11Мы Ӏофым ехьылӀагъэу къэтӀон фэягъэр бэ. Ау шъутхьакӀумэхэр жъажъэ хъугъэхэшъ, а Ӏофхэр зэхэшъозгъэшӀыкӀыныр къин+. 12Уахътэу блэкӀыгъэм шъузеплъыкӀэ, мы уахътэм шъощ нэмыкӀ цӀыфхэм Христос ехьылӀэгъэ къэбарышӀур яжъугъэшӀэн фэягъэ, ау Тхьэм игущыӀэхэм яхьылӀэгъэ Ӏофхэу апэ дэдэ зэжъугъэшӀагъэхэр зыгорэм шъуигъэшӀэжьынхэу шъуищыкӀагъ. ШъуищыкӀагъэр гъомлапхъэр арэп, быдзыщэр ары нахь!+
13Щэ нахь емышъорэр сабый ныӀэп. Шъыпкъагъэм иӀоф зэхишӀыкӀырэп. 14Гъомлапхъэр зыныбжь икъугъэхэм апае. Ахэмэ шӀумрэ емрэ агухэмкӀэ зэхадзыжьынхэу есэхи, зэрагъэшӀагъ+.

ЯХЭНЭРЭШЪХЬ

6^1Христос ехьылӀэгъэ Ӏофхэу апэ дэдэу шъуагъэшӀагъэхэм таблэжъугъэкӀи, цӀыфхэу зыныбжь икъугъэхэм зэрагъэшӀэн фэе Ӏофхэм зафэтэжъугъэгъаз. ТишӀошъхъуныгъэ ылъапсэхэр икӀэрэкӀэу дгъэтӀылъыным тыфешъумыгъажь. А лъэпсэ Ӏофхэр мыхэр ары: лӀэныгъэ къызхэкӀырэ Ӏоф мыхъо-мышӀэхэу шъушӀагъэхэм шъуафыкӀэгъожьынри, ТхьэмкӀэ шӀошъхъуныгъэ шъуиӀэнри;+
2умэхъыным ехьылӀэгъэ Ӏофхэу зэжъугъэшӀагъэхэри, цӀыфхэм Ӏэхэр атеплъхьанри Тхьэм ынэшӀу къащифэным пае; лӀагъэхэм якъэтэджыжьыни, Тхьэм ихьыкумэу мыкӀодыжьыщтыр цӀыфхэм атыришӀыхьанри+. 3Тхьэм ыӀомэ, а Ӏофхэм таблэкӀыщт. 4Сыда пӀомэ, цӀыфхэу зэгорэм Тхьэм инэфынэ хэтыгъэхэу, етӀани зыкӀыб Тхьэм фэзгъэзагъэхэм япсэкӀодхэм афыкӀэгъожьынхэу къябгъэгъэзэжьын плъэкӀыщтэп. Ахэмэ уашъом щыӀэ Тхьэм итын зыфэдэр ашӀэщтыгъ; Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи агухэм арылъыгъ;+
5Тхьэм игущыӀэхэм яшӀугъэри, къэкӀощт дунаим илъэкӀхэри ашӀэщтыгъэх. 6Ау щытми, акӀыб Тхьэм фагъэзэжьыгъ. ЯпсэкӀодхэм афыкӀэгъожьынхэу къябгъэгъэзэжьын плъэкӀыщтэп, сыда пӀомэ, Тхьэм ы Къо джыри зэ къащым тыраӀулӀэрэм фэд, цӀыфмэ апашъхьэ ынапэ щытырахырэми фэд.

7ЧӀыгоу бэрэ ощх къызтещхэу, цӀыфхэу ар зылэжьхэрэмкӀэ зишӀуагъэ къэкӀорэ лэжьыгъэ къызщыкӀырэм Тхьэм ынэшӀу къыщефэ. 8Ау панэрэ пырэжъыерэ къызщыкӀырэ чӀыгум пкӀэ иӀэп. Бэ темышӀэу Тхьэм ынае а чӀыгум къыщифэщт. Ыужыпкъэми ар агъэстыжьыщт+.

9СилъапӀэхэр, аущтэу тӀо пэтми, шъуиӀоф нахьышӀоу зэрэхъурэми, шъумыкӀодэу Тхьэм шъукъызэригъэнэжьыщт гъогум шъузэрэтетми тащэгугъы. 10Сыда пӀомэ, Тхьэр зафэ, Ӏофэу шъушӀагъэр щыгъупшэщтэп. Тхьэм ицӀыф лъапӀэхэм ӀэпыӀэгъу шъузэрафэхъугъэмрэ джыри ӀэпыӀэгъу шъузэрафэхъурэмкӀэ шӀулъэгъоу Тхьэм фэжъугъэлъэгъуагъэмрэ щыгъупшэщтэп+. 11Ӏофхэу шъузщыгугъыхэу, шъузпаплъэхэрэр жъугъотынхэм пае, шъуащыщэу хэти ыгу етыгъэу кӀэухым нэс Тхьэм иӀофхэм емызэщэу апылъ тшӀоигъу+. 12Шъумыфэмыф, ау шӀошъхъуныгъэмрэ щэӀагъэмрэ зэряӀэм пае, Тхьэм Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр цӀыфхэу зиӀахьышӀу къызлъыӀэсыщтхэм ялъэужхэм шъуарыкӀу+.

Тхьэм тыкъызэригъэгугъагъэр ыгъэцэкӀэжьыщт

13Тхьэм игущыӀэ Ибрахьимэ къызыретым, ежь нахьи нахь ин зэрэщымыӀэм пае, къыӀуагъэр къыгъэшъыпкъэжьызэ, ежь ыцӀэкӀэ гущыӀэ пытэкӀэ моущтэу къыӀуагъ[*]+
14«ШъыпкъэмкӀэ сынэшӀу къыпщысфэщт, лъфыгъаби къыптезгъэкӀыщт»+. 15Аущтэу Ибрахьимэ щэӀагъэ зыригъаӀи, Тхьэм къызэригъэгугъагъэр иӀэ хъугъэ.

16ЦӀыфмэ ежьхэм анахьи нахь инэу зыгорэмкӀэ тхьарыӀо ашӀэу яхабз. ТхьарыӀом къаӀогъэ гущыӀэхэр егъэшъыпкъэжьых, зэнэкъокъун Ӏофми кӀэух фешӀы+. 17Аущтэу Тхьэм Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр зиӀахьышӀу къызлъыӀэсыщтхэм игухэлъ зэрэзэблимыхъущтыр аригъэлъэгъунэу шӀоигъуагъэти, Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр зэригъэцэкӀэщтхэр гущыӀэ пытэкӀэ къафигъэшъыпкъэжьыгъ+. 18Аущтэу зэблэмыхъушъун ӀофитӀу[*] щыӀ. Ар зэрэ Тхьэм пае, а ӀофитӀур зэримыгъэцэкӀэн гъогу щыӀэп. Тэ Тхьэр ухъумакӀо къызфэхъунэу, ежь пэгъунэгъу хъугъэ цӀыфхэр Тхьэм тапэ къырилъхьэгъэ Ӏофхэу тызщыгугъыхэу, тызпаплъэхэрэр къызлъыдгъэӀэсынхэу мы ӀофитӀумэ тагъэгушхо+. 19ГугъапӀэу Христос фытиӀэр пытэ, цыхьэшӀэгъу, гъурзым фэдэу тыгухэм арылъ. Ащ пае пэӀухъоу Тхьэм иунэшхо ыкӀоцӀ щыӀэм тыблэкӀызэ, унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм[*] тихьан тлъэкӀыщт+. 20Тэщ пае Исус а унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм тапэ ихьагъ[*]. Мелхиседекъ фэдэу егъэшӀэрэ дин пэщэшхо хъугъэ+.

ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ

Дин пащэу Мелхиседекъ

7^1Мелхиседекъ[*] Салэм къалэм[*] ипачъыхьэу, Тхьэу анахь Лъагэм фэлажьэрэ дин пэщагъ. Ибрахьимэ пачъыхьабэмэ атекӀуи, къызегъэзэжьым, Мелхиседекъ ащ пэгъокӀи, ынэшӀу къыщифэнэу Тхьэм фелъэӀугъ. 2Джащыгъум Ибрахьимэ мылъкоу заокӀэ къыхьыгъэм ызыпшӀанэ Мелхиседекъ ритыгъ. Мелхиседекъ ыцӀэ къикӀырэм тетэу, ар ыпэ рапшӀэу «шъыпкъагъэ зиӀэ пачъыхь», етӀанэ Салэм ипачъыхь, ащ къикӀырэр «цӀыфхэр зэзгъэшӀурэ пачъыхьэр» ары+. 3Ни-ти имыӀэу, лӀэкъо зэтекӀ имыӀэу, имафэхэм ублапӀэ ямыӀэу, ищыӀэныгъи ухыпӀэ имыӀэу, Тхьэм ы Къо фэдэу Мелхиседекъ егъэшӀэрэ дин пащ.

4Мелхиседекъ иинагъэ шъуеплъ: Тятэжъышхоу Ибрахьимэ мылъкоу заокӀэ къыхьыгъэм ызыпшӀанэ ащ ритыгъ. 5Лэуй[*] къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащыщхэу дин пащэ хъугъэхэм израиль цӀыфхэм къагъахъэрэм ызыпшӀанэ къаӀахынэу Тэурат хабзэм иунашъо ит. Ащ къикӀырэр, а пшӀанэр къызыӀаххэрэр ашыхэу Ибрахьимэ къытекӀыгъэ цӀыфхэр ары+. 6Ау Мелхиседекъ, Лэуй къытекӀыгъэ цӀыфхэм ащымыщыгъэми, Ибрахьимэ мылъкоу заокӀэ къыхьыгъэм ызыпшӀанэ къыӀихыгъ. Ащ нэмыкӀэуи Мелхиседекъ Ибрахьимэу Тхьэм ӀахьышӀукӀэ къыгъэгугъагъэми Тхьэм ынэшӀу къыщифэнэу фелъэӀугъ+. 7Щэч хэмылъэу, нэмыкӀ цӀыфым Тхьэм ынэшӀу къыщифэнэу фелъэӀугъэ цӀыфыр, адрэм нахьи нахь ин. 8ЕтӀанэ дин пащэхэу цӀыфмэ пшӀанэр къаӀызыххэрэм яӀоф ухаплъэмэ, ахэр лӀэнхэ фэе цӀыфых. Ау Мелхиседекъэу Ибрахьимэ пшӀанэр къыӀызыхыгъэм иӀоф ухаплъэмэ, ар зэрэпсэурэмкӀэ Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр шыхьат фэхъух. 9Лэуй къытекӀыгъэ цӀыфхэм мы лъэхъаным пшӀанэр цӀыфхэм къаӀахыми, Ибрахьимэ пшӀанэр Мелхиседекъ зыретым, Лэуй пшӀанэр Мелхиседекъ ритыгъэу пӀоми хъущт, 10сыда пӀомэ, Мелхиседекъ Ибрахьимэ зыпэгъокӀым, Лэуй къэмыхъугъагъэми, ятэжъышхоу Ибрахьимэ ыпкъ хэлъыгъ пӀоми хъущт.

11Аущтэу дин пащэхэу Лэуй илӀакъо щыщхэм Ӏофэу ашӀагъэмкӀэ Тхьэм игухэлъ икъугъэ хъугъэмэ, (сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ дин пащэхэу Лэуй илӀакъо щыщхэм яӀоф епхыгъ), ащыгъум Хьарун фэмыдэу Мелхиседекъ фэдэу, нэмыкӀ дин пащэ къэкӀон фаеу хъущтыгъэп. 12Сыда пӀомэ, Тхьэм дин пэщэ лъэпкъыр зызэблихъукӀэ, хабзэри зэблэхъугъэ хъун фае. 13ЕтӀанэ ти Зиусхьан Исусэу мы Ӏофхэр зэхьылӀагъэхэр нэмыкӀ лӀакъо щыщыгъ. Ежь илӀакъо щыщэу зыми дин пащэу къурмэншӀыпӀэм Ӏоф щишӀагъэп. 14Сыда пӀомэ, ти Зиусхьан Иудэ лӀакъом зэрэщыщыр нафэ. Пегъымбар Мусэ дин пащэхэм къызатегущыӀэм, а лӀакъом игугъу ышӀыгъэп+. 15Мелхиседекъ фэдэу нэмыкӀ дин пащэ къызэрэлъэгъуагъэм Ӏофэу зыфэсӀуагъэр нахь нафэ ешӀы. 16Мелхиседекъ илӀэкъо зэтекӀ ехьылӀэгъэ хабзэхэмрэ цӀыф унашъохэмрэ арэп дин пащэ зыгъэхъугъэр, ау зыми ымыгъэкӀодышъун щыӀэныгъэм илъэкӀ ары дин пащэ зыгъэхъугъэр. 17Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт[*]: «Мелхиседекъ фэдэу ори егъашӀэм удин пэщэщт»+.

18Ыпэрэ хабзэм лъэкӀ зэримыӀагъэм ыкӀи ишӀуагъэ цӀыфхэм зэраримыгъэкӀыгъэм пае, Тхьэм ар зы бгъукӀэ ригъэзыкӀыгъ+. 19Сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм Ӏоф щыкӀагъэ зи имыӀэу, икъугъэу ыгъэхъун ылъэкӀыгъэп. Ау джы Тхьэм тызщигъэгугъырэ Ӏофыр нахьышӀу, а Ӏофыми Тхьэм пэблагъэ тыхъунэу тегъэлъэкӀы+.

20Ащ нэмыкӀэу Тхьэм гущыӀэ пытэкӀэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ Исус дин пащэ зэрэхъущтыр. 21НэмыкӀ цӀыфхэр Тхьэм игущыӀэ пытэ хэмылъэу дин пащэ хъугъэх, ау Исус дин пащэ хъу зэхъум, Тхьэм къыӀуагъэр гущыӀэ пытэкӀэ къыгъэшъыпкъэжьыгъ, сыда пӀомэ, моущтэу ит[*]:

«Тхьэу Зиусхьаным, къыӀуагъэр къыгъэшъыпкъэжьызэ,
гущыӀэ пытэ ышӀыгъэшъ, кӀэгъожьыщтэп:

О егъашӀэм удин пэщэщт»+.

22Аущтэу зэзэгъыныгъэу Тхьэм ежьыррэ тэррэ тазыфагу къыдилъхьагъэр зэрэнахьышӀум тыщызгъэгугъырэр Исус ары+.

23Ащ нэмыкӀэуи адрэ дин пащэхэр бэ хъугъэх, сыда пӀомэ, дин пащэхэу Тхьэм фэлэжьэ зэпытынхэу лӀэныгъэм фит ышӀыгъэхэп. 24Ау Исус егъашӀэм зэрэщыӀэщтым пае, идин пэщэ Ӏоф нэмыкӀ горэм къыфигъэнэжьыщтэп. 25Ащ паий Тхьэм пэблагъэ хъунхэу Исус зэригъэлъэкӀырэ цӀыфхэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэ сыдигъуи елъэкӀы, сыда пӀомэ, Исус а цӀыфхэм Тхьэм афелъэӀунэу егъашӀэм щыӀ+.

26Ащ фэдэ дин пэщэшхор ары тищыкӀагъэр: зыгу къабзэу, зыми зэригъэмысэн зыбгъодэмылъэу, лажьэ зи зимыӀэу, псэкӀод зышӀэрэ цӀыфхэм ахэкӀыжьыгъэу, уашъохэм апшъэ дэкӀоежьыгъэу щыӀэ дин пэщэшхор ары+. 27Адрэ дин пэщэшхохэм, ыпэ рапшӀэу ежьхэм япсэкӀодхэр апщыныжьынхэм пае, етӀанэ адрэ цӀыфхэм япсэкӀодхэри апщыныжьынхэм пае, мафэ къэси къурмэн ашӀынэу зэрящыкӀагъэм фэдэу, Исус ищыкӀэгъагъэп; сыда пӀомэ, ежь къурмэныпхъэ зызешӀым, цӀыфхэм япсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае, джыри зэ къурмэныпхъэ мыхъужьынэу, къурмэныпхъэ хъугъэ+. 28Зыгурэ зыпсэрэкӀэ лъэкӀ зимыӀэ цӀыфхэр дин пэщэшхо хъунхэу Тэурат хабзэм иунашъо егъэнафэх; ау Тэурат хабзэр къызэкӀо ужым, Тхьэм къыӀуагъэр гущыӀэ пытэкӀэ къызегъэшъыпкъэжьым, ы Къоу зишъыпкъагъэ егъашӀэм щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэр дин пэщэшхо хъунэу къыгъэнэфагъ+.

ЯЕНЭРЭШЪХЬ

Исус – тидин пэщэшху

8^1Шъыпкъэу зыфатӀорэр мары: Уашъохэм ащыӀэу, тетыгъошхор зэкӀэ зиӀэ Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀэ иджабгъукӀэ госэу дин пэщэшхо тиӀ+. 2ЧэтэнгъэӀэгъэ шъыпкъэу Тхьэр зыдэщыӀэм дин пэщэшхоу Ӏоф щешӀэ. А чэтэнгъэӀагъэр зыгъэуцугъэр цӀыфхэр арэп, Зиусхьаныр ары нахь+.

3Тхьэм хэтрэ дин пэщэшхуи тынхэри ежь фихьынхэуи, къурмэнхэр фишӀынхэуи къегъэнафэ. Ащ пае, тидин пэщэшхуи Тхьэм къурмэныпхъэ горэ фишӀын фае+. 4Исус дунаим тетыгъэмэ, дин пэщэщтыгъэп, сыда пӀомэ, Тэурат хабзэм ит унашъом тетэу, Тхьэм тынхэр фэзыхьырэ дин пащэхэр щыӀэх. 5Ахэр дин пащэхэу Ӏоф зыщашӀэрэр Тхьэм иунэшхоу уашъом щыӀэм итеплъэ фэдэ къодый е ижьау ныӀэп. Сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ чэтэнгъэӀагъэр ыгъэуцоу зыфежьэм, Тхьэм ащ унашъо къыфишӀыгъ: «Къушъхьэм утетэу зэкӀэ къызэрэозгъэлъэгъугъэм тетэу, зэрэпшӀыщтым фэсакъ»+. 6Зэзэгъыныгъэу Исус Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ азыфагу дэлъэу ыгъэхъугъэр апэрэ зэзэгъыныгъэм нахьи зэрэнахь лъапӀэм фэдэу, Исус дин пэщэшхо Ӏофэу ышӀэрэр адрэ дин пэщэшхохэм яӀоф нахьи нахь Ӏофышху, сыда пӀомэ, аужырэ зэзэгъыныгъэмкӀэ Ӏофхэу Тхьэм цӀыфхэр къызэригъэгугъагъэхэр нахьышӀух+.

7Апэрэ зэзэгъыныгъэм[*] зи щыкӀагъэ имыӀагъэмэ, нэмыкӀ зэзэгъыныгъэ ащ ычӀыпӀэ ихьанэу ищыкӀэгъэщтыгъэп+. 8Ау пегъымбарым цӀыфхэр ыгъэмысэхэу къыӀуагъ[*]:

«Зиусхьаным моущтэу къеӀо:

Сэррэ израиль лӀакъомрэ Иудэ лӀакъомрэ
зэзэгъыныгъакӀэ тазыфагу зыдэслъхьащт мафэхэр къэсыщтых+.

9Ау мы зэзэгъыныгъэр зыфэдэщтыр
ятэжъхэр Мысырым къызисэщыжьхэм,
зэзэгъыныгъэу сэррэ ахэмрэ тазыфагу дэслъхьэгъагъэм фэдэп,
сыда пӀомэ, зэзэгъыныгъэу тазыфагу дэслъхьагъэм игъогу
ахэр рыкӀо зэпытыгъэхэп. Арышъ,
ахэмэ пхъэтэпэмыхьэу сяплъы хъугъэ, Зиусхьаным къеӀо.

10А мафэхэм ауж зэзэгъыныгъэу
сэррэ израиль лъэпкъымрэ тазыфагу дэслъхьащтыр мары:

Сиунашъохэр ахэмэ ашъхьэхэм арыслъхьащтых,
агухэми атестхэщтых. Сэ ахэмэ сыря Тхьэщт, ахэри сэ слъэпкъыщтых, Зиусхьаным къеӀо+.

11Аущтэу зыхъукӀэ, „Зиусхьаныр зыфэдэр зэгъашӀэ“ аӀоу,
зэгъунэгъухэми зэшхэми зэраӀожьыщтэп, сыда пӀомэ,
цӀыкӀухэм къащегъэжьагъэу инхэр къыхиубытхэу
зэкӀэми сашӀэщт.

12БзэджашӀэхэми сэ гукӀэгъу афэсшӀыщт.

ЯпсэкӀодхэри, бзэджагъэу ашӀагъэхэри
сыгу изгъэлъыжьыщтхэп».

13Тхьэм «зэзэгъыныгъакӀэ» зэриӀуагъэмкӀэ апэрэ зэзэгъыныгъэр жъы зэрэхъугъэр къыгъэлъэгъуагъ. Сыд щыщи жъы хъугъэу, лъэкӀ зимыӀэжьыр бэ темышӀэу кӀодыжьыщт.

ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ

ЦӀыфхэм шъыпкъагъэкӀэ Тхьэр зэрагъэлъэпӀэн фэе шӀыкӀэр

9^1Апэрэ зэзэгъыныгъэм тетэу цӀыфхэм Тхьэр зэрагъэлъэпӀэн фэе шӀыкӀэм ехьылӀэгъэ унашъохэр щыӀагъэх. ЦӀыфхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэу, Тхьэр зыщагъэлъэпӀэн чӀыпӀи щыӀагъ+. 2Сыда пӀомэ, унитӀу хъурэ чэтэнгъэӀагъэ агъэуцугъагъ. Апэрэ унэм, Унэ КӀоцӀ ЛъапӀэу зыфаӀорэм, остыгъэ тетыпӀэри Ӏанэу Тхьэм ыпашъхьэ агъэтӀылъыгъэ хьалыгъур зытелъыри итыгъэх+. 3ПэӀухъом ыкӀыбкӀэ Унэ КӀоцӀ Анахь ЛъапӀэу зыфаӀорэр щыӀагъ+. 4МэӀэшӀу зыпихырэ уцхэм ягъэстыпӀэу дышъэм хэшӀыкӀыгъэмрэ тыдэкӀи дышъэ зытебзэгъэ пхъуантэу Тхьэм ежьыррэ цӀыфхэмрэ азыфагу дилъхьэгъэ зэзэгъыныгъэм ипхъуантэу зыфаӀорэмрэ а унэ кӀоцӀым итыгъэх. Дышъэм хэшӀыкӀыгъэ хьакъушыкъоу мэнн зыцӀэ шхыныр[*] зэрылъыр, Хьарун ибэщэу тхьапэхэр къызпыкӀагъэр, мыжъобгъуитӀоу Тхьэм иунашъохэр зытетхагъэхэр а пхъуантэм дэлъыгъэх+. 5А пхъуантэм ышъхьагъкӀэ Тхьэм ищытхъушхо къэзыушыхьатырэ Херувим зыфаӀорэ мэлэӀичхэр щытыгъэх. Ахэмэ атамэхэмкӀэ Тхьэм цӀыфхэм япсэкӀодхэр къызщафигъэгъурэ чӀыпӀэр къаухъумэщтыгъэ. Ау джы мы Ӏофхэм зырызэу татегущыӀэн тлъэкӀыщтэп+.

6Мы Ӏофхэр моущтэу гъэпсыгъэхэу, яӀоф агъэцэкӀэнэу дин пащэхэр апэрэ унэ кӀоцӀым ихьэ зэпытыщтыгъэх. 7Ау ятӀонэрэ унэ кӀоцӀым дин пэщэшхом нэмыкӀ зи, ари илъэсым зэ нахь, ихьэщтыгъэп. Къурмэн ышӀыгъэм ылъ зыдимыхьэуи ихьэщтыгъэп. А къурмэныр ышӀыщтыгъ ежь ипсэкӀодхэри цӀыфмэ амышӀахэу ашӀэгъэ псэкӀодхэри ыпщыныжьынхэм пай+. 8Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ а гъэпсыкӀэмкӀэ къегъэнафэ, а чэтэнгъэӀэгъэжъыр щэтыфэ, Унэ КӀоцӀэу Анахь ЛъапӀэу уашъом щыӀэм екӀурэ гъогур зэрэзэфэшӀыгъэр+. 9А Ӏоф пстэуми джырэ лъэхъаным Ӏофыр зытетыр къагъэлъагъо: цӀыфхэм тынхэу Тхьэм фахьыхэрэмрэ къурмэнхэу фашӀыхэрэмрэ агухэр икъоу агъэкъэбзэн алъэкӀырэп+. 10А тынхэри, а къурмэнхэри зэпхыгъэ Ӏоф закъохэр шхэнми ешъонми яӀофрэ, диным ехьылӀагъэу зэфэмыдэ шӀыкӀэхэу цӀыфхэм зызэрагъэкъэбзэжьынхэм яӀофрэ ары. Ахэр цӀыфхэм апкъ епхыгъэ унашъох; Тхьэм Ӏофхэр зэкӀэ зэблехъужьыфэ, а унашъохэр щыӀэнхэ фэягъ ныӀэп+.

11Ау Христос джы щыӀэ ӀофышӀухэр къыздихьи, дин пэщэшхоу къэкӀуагъ. Мы дунаим тет чэтэнгъэӀагъэм нахьи нахь чэтэнгъэӀэгъэшхоу чэтэнгъэӀагъэ нахь икъугъэм ыкӀоцӀ дин пэщэшхоу Тхьэм щыфэлажьэ. А чэтэнгъэӀагъэр цӀыфхэм аӀэкӀэ ашӀыгъэ чэтэнгъэӀагъэп, ащ къикӀырэр: а чэтэнгъэӀагъэр мы дунаеу Тхьэм къыгъэхъугъэм щыщэп+. 12Къурмэн ашӀыгъэ пчэнымрэ танэмрэ алъыр зыдимыхьэу, ау ежь ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэр зыдихьи, Унэ КӀоцӀэу Анахь ЛъапӀэу уашъом щыӀэм Христос, джыри зэ ихьан имыщыкӀэгъэжьэу, зэ закъо ихьагъ. Аущтэу ежь ылъкӀэ мыкӀодыжьын шъхьафитыныгъэ тигъэгъотзэ, тэ тшъхьэхэр ыщэфыжьыгъэх. 13Дин пащэхэм къурмэн ашӀыгъэ пчэнхэмрэ шкӀэхэмрэ алъырэ къурмэн ашӀэу агъэстыгъэ чэмым ияжьэрэ цӀыфхэу Тхьэм дэжькӀэ мыкъабзэхэм атыраутхэщтыгъэх, ахэр къабзэ хъужьынхэм пае. 14Ащ нахьи нахьыбэу лӀэныгъэр къызхэкӀырэ Ӏофхэм тапыкӀыжьынэуи, щыӀэныгъэрэ шъыпкъагъэрэ зиӀэ Тхьэм тыфэлэжьэнэуи Христос ылъ тыгухэр егъэкъэбзэжьых. Христос щыкӀагъэ зи зимыӀэ къурмэныпхъэ икъугъэм фэдэу, Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэу сыдигъуи щыӀэм илъэкӀыкӀэ Тхьэм зыритыгъ+.

15Джащ паий, Христос ары Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ азыфагу зэзэгъыныгъакӀэр дэлъ зыгъэхъурэр, Тхьэм ибынхэм ащыщ хъунхэу къызэджэгъэ цӀыфхэм мыкӀодыжьын ӀахьышӀоу къызэригъэгугъагъэхэр къалъыӀэсынхэм пай. Сыда пӀомэ, цӀыфхэу апэрэ зэзэгъыныгъэм ыӀэчӀэгъ чӀэтхэу, псэкӀод зышӀагъэхэм ашъхьэхэр Христос илӀэныгъэкӀэ ыщэфыжьыгъэх+.

16Осыет щыӀэмэ, осыетыр къэзышӀыгъэр зэрэлӀагъэр къагъэшъыпкъэжьын фае, 17сыда пӀомэ, осыетыр зыбгъэцакӀэ хъущтыр, ар къэзышӀыгъэр зылӀэрэ ыужыр ары ныӀэп. КъэзышӀыгъэр псэумэ, осыетым кӀуачӀэ иӀэп. 18Ащ паий, апэрэ зэзэгъыныгъэри бгъэцакӀэ хъун зэзэгъыныгъэу зыгъэхъугъэ закъор лъыр ары. 19Сыда пӀомэ, пегъымбар Мусэ Тэурат хабзэм иунашъохэр зэкӀэ цӀыф пстэуми зарегъэӀум ыуж, цы плъыжь чӀапцӀэр иссоп зыцӀэ куандэ къутамэм пишӀи, танэхэмрэ пчэнхэмрэ алъ псы игъусэу ышти, а къутамэхэмкӀэ тхылъымрэ цӀыф пстэумрэ атыриутхагъ+. 20Мусэ етӀанэ къыӀуагъ[*]: «Мы лъыр ары зэзэгъыныгъэу Тхьэм унашъо къызэрэшъуфишӀыгъэм фэдэу шъузэредэӀун фаер къэзгъэшъыпкъэжьырэр»+. 21Ащ фэдэуи чэтэнгъэӀагъэмрэ Тхьэр зэрагъэлъэпӀэрэ псэолъэ пстэумрэ лъыр атыриутхагъ+. 22Шъыпкъэ, Тэурат хабзэм зэритым фэдэу, сыд щыщри къэнагъэ шӀагъо щымыӀэу, лъыкӀэ агъэкъэбзэжьы, къурмэнылъи хэмылъэу псэкӀод гъэгъуныгъэ щыӀэп.

Христос къурмэн зызэрафишӀыгъэмкӀэ цӀыфхэм япсэкӀодхэр атырехыжьы

23Аущтэу а Ӏофхэу зигугъу сшӀыгъэхэу, уашъом щыӀэ Ӏоф шъыпкъэхэм ятеплъэ фэдэхэр мы къурмэнхэмкӀэ агъэкъэбзэжьын фэягъ. Ау уашъом щыӀэ Ӏофхэм а къурмэнхэм анахьи нахь къурмэнышӀухэр яфэшъуашэх+. 24Сыда пӀомэ, Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэ шъыпкъэм итеплъэ фэдэ зиӀэу цӀыфмэ ашӀыгъэ чэтэнгъэӀагъэр арэп Христос зэрыхьагъэр, уашъоу Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэ дэдэр ары зэрыхьагъэр, джы тэщ пае Тхьэм ыпашъхьэ ихьанэу+. 25Дин пэщэшхор Унэ КӀоцӀ Анахь ЛъапӀэу зыфаӀорэм илъэс къэс ежь ылъэп, къурмэн ашӀыгъэм ылъ зыдихьэу ихьэщтыгъ. Ау Христос уашъоу Тхьэр зыдэщыӀэ чӀыпӀэм зыкӀихьагъэр бэрэ къурмэн зишӀыныр арэп, джыри зэ къурмэн зимышӀыжьынэу, зэ закъо къурмэн зишӀыныр ары нахь. 26НэмыкӀыгъэмэ, Тхьэм дунаир къызигъэхъугъэм щегъэжьагъэу Христос бэрэ къин ыщэчын фаеу хъущтыгъ. Ау ежь къурмэн зызэришӀыгъэмкӀэ псэкӀодыр ыгъэкӀодынэу мы лъэхъанхэм якӀэух дэжь, джыри зэ къэмылъэгъожьынэу, зэ закъо къэлъэгъуагъ+. 27ЦӀыф пстэури зэ лӀэжьын фае, етӀанэ Тхьэм хьыкум атыришӀыхьащт+. 28Ащ фэдэуи цӀыфыбэмэ япсэкӀодхэр атырихыжьынхэу Христоси зэ закъо къурмэн зишӀыгъ. ЕтӀани зэ къэлъэгъожьыщт. [*] КъызылъэгъожькӀэ, цӀыфхэм япсэкӀодхэр атырихыжьынхэу арэп къызфэкӀощтыр, цӀыфхэу ежь къызэрэкӀожьыщтым щыгугъыхэу, паплъэхэрэр мыкӀодхэу къыгъэнэжьынхэр ары нахь+.

ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ

10^1Тэурат хабзэр ӀофышӀухэу къэкӀощтхэм яжьаугъ ныӀэп, а ӀофышӀухэр зыфэдэщтхэри шъыпкъагъэкӀэ къыгъэлъэгъон ылъэкӀыщтыгъэп. Арышъ, а къурмэн дэдэхэу илъэс къэси ашӀ зэпытыщтыгъэхэмкӀэ цӀыфхэу Тхьэм пэгъунэгъу хъунхэу фаехэр Тэурат хабзэм Тхьэм дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу ыгъэхъунхэ ылъэкӀыщтыгъэп+. 2Ар ылъэкӀыщтыгъэмэ, цӀыфхэм къурмэншӀыныр ханэжьыщтыгъ. Сыда пӀомэ, Тхьэм пэгъунэгъу хъунхэу фаехэр а къурмэнхэмкӀэ къабзэ хъущтыгъэхэмэ, япсэкӀодхэр агухэмкӀэ зыдашӀэжьыщтыгъэхэп. 3Ау а къурмэнхэм илъэс къэси япсэкӀодхэр агу къагъэкӀыжьыщтыгъэх, 4сыда пӀомэ, шкӀэхэмрэ пчэнхэмрэ алъ цӀыфхэм япсэкӀодхэр атырихын ылъэкӀыщтэп.

5Арышъ, Христос мы дунаим къытехьан зэхъум, ащ Тхьэм моущтэу риӀуагъ[*]:

«Къурмэнхэми тынхэми уафэягъэп,
ау пкъы къысфэбгъэхьазырыгъ+.

6ЦӀыфхэм машӀокӀэ агъэстырэ къурмэнхэри,
япсэкӀодхэр зытырахыжьынхэм пае
ашӀырэ къурмэнхэри игъокӀэ плъытагъэхэп+.

7ЕтӀанэ сэ сӀуагъэ:

„О Тхьэ, мары, узыфаер згъэцэкӀэнэу сыкъэкӀуагъ,
уитхылъ сикъэбар зэритым фэдэу“».

8Христос ыпэ рапшӀэу къыӀуагъэхэр мыхэр ары: «Къурмэнхэми, тынхэми, цӀыфхэм агъэстырэ къурмэнхэми, япсэкӀодхэр зытырахыжьынхэм пае, ашӀырэ къурмэнхэми уафэягъэп ыкӀи игъокӀэ плъытагъэхэп». ЦӀыфхэм а къурмэнхэр Тэурат хабзэм иунашъо тетэу ашӀыщтыгъэ пэтми, Христос аущтэу къыӀуагъ. 9ЕтӀанэ моущтэу къыӀуагъ: «О Тхьэ, мары, узыфаер згъэцэкӀэнэу сыкъэкӀуагъ». Аущтэу Христос апэрэ Ӏофхэр[*] зы бгъукӀэ ригъэзыкӀыгъ, ахэмэ ачӀыпӀэ ятӀонэрэ Ӏофыр[*] ригъэуцоным пае. 10Тхьэр зыфэягъэр Исус Христос зэригъэцэкӀагъэм пае, ежь ыпкъ зэзакъо къурмэн зэришӀыгъэмкӀэ, джыри зэ къурмэн зимышӀыжьынэу, тыгухэр ыгъэкъэбзэжьыгъэх+.

11Хэтрэ дин пащи мафэ къэс иӀофхэр егъэцакӀэ, пчъагъэрэ цӀыфхэм япсэкӀодхэр атезыхын зымылъэкӀырэ а зы къурмэн дэдэхэр ешӀы. 12Ау Христос цӀыфмэ япсэкӀодхэр егъашӀэм ыпщыныжьыпэнхэм пае, къурмэн закъо зешӀ ужым, Тхьэм иджабгъукӀэ щысынэу готӀысхьагъ+. 13А уахътэм къыщегъэжьагъэу Христос ежэ ипыйхэр Тхьэм ащ лъэгукӀэтын[*] зыфишӀыщт мафэм+. 14Аущтэу зэзакъо къурмэн зызэришӀыгъэмкӀэ зыгу къабзэ хъухэрэм егъашӀэм Тхьэм дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу ыгъэхъугъэх.

15Тхьэм ы Псэ ЛъапӀи мы Ӏофыр къытфеушыхьаты; сыда пӀомэ, ыпэ рапшӀэу моущтэу къеӀо[*]:

16«Зиусхьаным къеӀо: А мафэхэм ауж зэзэгъыныгъэу сэррэ ахэмрэ тазыфагу дэслъхьащтыр мыры: Сиунашъохэр ахэмэ агухэм арыслъхьащтых, ашъхьэхэми арыстхэщтых».

17ЕтӀанэ къеӀо[*]: «ЯпсэкӀодхэри бзэджагъэу ашӀагъэхэри
сыгу изгъэлъыжьыщтхэп»+.

18Тхьэм цӀыфмэ япсэкӀодхэр зэрафигъэгъугъэхэм пае, ахэр апщыныжьынхэм фэшӀ, къурмэн ашӀынэу щыкӀагъэ яӀэжьэп.

Тхьэм пэблагъэ тыжъугъэхъу

19Арышъ, тшыхэр, Исус ылъэу къащым щыкӀэкӀыгъэм пае, чӀыпӀэ лъапӀэу Тхьэр зыдэщыӀэм тыгушхозэ тихьан тлъэкӀыщт+. 20Сыда пӀомэ, Исус ыпкъ къурмэн зэришӀыгъэмкӀэ щыӀэныгъэ тиӀэ зыгъэхъурэ гъогукӀэу пэӀухъом блэкӀырэр къытфызэӀуихыгъ+. 21Тхьэм иунагъо зыӀэ илъ дин пэщэшхо тиӀ.

22Арышъ, Исус ылъ тыгухэм атыриутхэзэ, тыгухэмкӀэ зи мыхъун зыдэтымышӀэжьынэу зэригъэкъэбзэжьыгъэхэм паий, тпкъыхэр псы къабзэкӀэ зэрэттхьакӀыгъэхэм паий, тыгухэм шъыпкъагъэрэ шӀошъхъуныгъэшхорэ арылъхэу, Тхьэм пэгъунэгъу тыжъугъэхъу+. 23Арышъ, тызщыгугъыхэу, тызпаплъэрэ ӀофышӀухэу цӀыфхэм зигугъу афэтшӀыхэрэм тыкъызэкӀэмыкӀоу тафэжъугъэшъыпкъ, сыда пӀомэ, а ӀофышӀухэмкӀэ тыкъэзгъэгугъэгъэ Тхьэм шъыпкъагъэ иӀэшъ ары+. 24ШӀулъэгъуныгъэ тыгухэм арылъынэуи, шӀушӀэнхэм тапылъынэуи тызэрэгъэгушхоу тызэкӀэлъыжъугъэплъэжь. 25ЦӀыф заулэмэ зэряхабзэм фэдэу тызэӀукӀэныр хэтэшъумыгъан, ау тызэрэжъугъэгъэгушху. Зиусхьаным имафэ[*] нахь къэблэгъагъэу зэрэшъулъэгъурэм пае, нахьи нахьыбэу шъузэрэгъэгушхон фае+.

26Шъыпкъэр зэдгъэшӀагъэу, тыфаеу псэкӀодшӀэным тыпылъмэ, типсэкӀодхэр ттезыхын къурмэныпхъэ къэнэжьыгъэп,+
27ау хьыкум щынагъоу Тхьэм къыттыришӀыхьащтымрэ Тхьэм пэуцухэрэр зыгъэстыщт мэшӀошхомрэ къытэжэх+. 28Пегъымбар Мусэ и Тэурат хабзэ едэӀунэу зымыдэрэм гукӀэгъу фамышӀэу, шыхьатитӀум е шыхьатищым къаӀорэмкӀэ укӀ тыралъхьэщтыгъ+. 29Ау цӀыфэу Тхьэм ы Къо зыгъэпыутырэм Тхьэм ащ нахьи бэкӀэ нахь къин ригъэпщыныжьыщт. Сыда пӀомэ, а цӀыфым Христос ылъ пкӀэ имыӀэу елъытэ. Христос ылъэу Тхьэм изэзэгъыныгъэ зыгъэшъыпкъэжьыгъэу, а цӀыфым ыгу зыгъэкъэбзэжьыгъэм пкӀэ имыӀэу елъытэ. ЕтӀани а цӀыфым Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу хегъэкӀы. ЗынэшӀу къытщызыфэрэ Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ ыгу хегъэкӀы+. 30Сыда пӀомэ, Зиусхьанэу моущтэу зыӀуагъэр[*] тэшӀэ: «ЦӀыфхэм ябзэджагъэ язгъэпщыныжьыщтыр сэры, яфэшъуашэ язгъэгъотыжьыщт». ЕтӀани къыӀуагъ[*]: «Зиусхьаным ежь ицӀыфхэм хьыкум атыришӀыхьащт»+. 31Мыхъо-мышӀагъэ зэрэпшӀагъэм пае, щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм ыӀэмычӀэ уифэныр сыдэу щынэгъошхуа!+

32БлэкӀыгъэ мафэхэу Тхьэм икъэбар къыжъугурыӀонэу инэфынэ къызышъутепсагъэхэр шъугу къэжъугъэкӀыжьых. Тхьэм игъогу шъукъызэкӀэмыкӀожьэу шъурыкӀоу, а мафэхэм къинышхуабэхэр шъущэчыщтыгъэх. 33Загъорэ цӀыфмэ апашъхьэ къыщышъохъоныщтыгъэх, гузэжъогъуми шъухадзэщтыгъ, загъори аущтэу зыдэзекӀуагъэхэм гъусэ шъуафэхъущтыгъ. 34ХьапсчӀэсхэми къин адэшъущэчыщтыгъ. ЦӀыфмэ шъуимылъку зэрэшъутырахыгъэр шъуигуапэу шъудэщтыгъ, сыда пӀомэ, ащ нахьи нахь мылъкушхоу мыкӀодыжьыщтыр уашъом зэрэщышъуиӀэр шъушӀагъэшъ ары+.

35Арышъ, шъуигушхуагъэ хэшъумынэжь, сыда пӀомэ, гушхо зиӀэхэм яӀахьышӀу иныщт. 36Тхьэр зыфаер зыжъугъэцакӀэ ужым, шъукъызэригъэгугъэгъэ ӀахьышӀур къышъулъыӀэсыным пае, теубытагъэ шъуиӀэн фае. 37Сыда пӀомэ, Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу[*],

«Бэ дэдэ темышӀэу, къэкӀощтыр мыгужъоу къэсыщт.

38ШӀошъхъуныгъэ зэриӀэм пае,
садэжькӀэ шъыпкъагъэ зиӀэр псэущт.

Ау а цӀыфыр зэкӀэкӀожьмэ,
ащ сыгу еӀущтэп»+.

39Ау зызгъэкӀодхэу зэкӀэкӀожьхэрэм тащыщэп, шӀошъхъуныгъэм игъогу тырэкӀо, ащ пае, тымыкӀодэу Тхьэм тыкъегъэнэжьы.

ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ

Пасэм цӀыфхэр Тхьэм зэрэщыгугъыщтыгъэхэр

11^1ШӀошъхъуныгъэр зыфэдэр Ӏофхэу тызщыгугъыхэу, тызпаплъэхэрэр къызэрэтлъыӀэсыщтхэр тшӀэныр ары, тымылъэгъурэ Ӏофхэм тицыхьэ ателъынри ары+. 2Пасэм дунаим щыпсэущтыгъэ цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Тхьэр шыхьатышӀу афэхъугъ.

3ШӀошъхъуныгъэ зэрэтиӀэм пае, Тхьэм дунаир игущыӀэкӀэ къызэригъэхъугъэр зэхэтэшӀыкӀы. Аущтэу цӀыфым ынэкӀэ ылъэгъурэр ынэкӀэ ымылъэгъурэм къыхэкӀыгъ+.

4Хьавэл[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Каин къурмэнэу ышӀыгъэм нахьи нахь къурмэнышӀу ышӀыгъ. Тхьэм Хьавэл итынхэр зедэхэм, Хьавэл шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, шъыпкъагъэ зэрэхэлъыгъэмкӀэ Тхьэр ащ шыхьат фэхъугъ. Хьавэл дунаим ехыжьыгъ, ау шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, джыри къэбар къытфехьы+.

5Хьанэхъу[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм ащ лӀэныгъэр римыгъэлъэгъоу уашъом дихьыежьыгъ. Тхьэм ар уашъом зэрэдихьыежьыгъэм пае, цӀыфхэм агъотыжьын алъэкӀыгъэп. Хьанэхъу уашъом дихьыеным ыпэкӀэ, Тхьэм ыгу зэреӀугъэмкӀэ Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэр шыхьат фэхъух+. 6ЦӀыфым шӀошъхъуныгъэ имыӀэмэ, Тхьэм ыгу ащ къеӀущтэп; сыда пӀомэ, хэти Тхьэм пэблагъэ хъунэу фаем Тхьэр зэрэщыӀэмкӀи, Тхьэм игъогу лъыхъухэрэм яӀахьышӀу зэралъигъэӀэсырэмкӀи шӀошъхъуныгъэ иӀэн фае.

7КъэкӀощт Ӏофхэу цӀыфхэм амылъэгъугъэхэм яхьылӀагъэу Тхьэм Нухьэ[*] зызэхырегъэшӀыкӀым, Нухьэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм щыщыни, иунагъо мыкӀодэу къыгъэнэжьыным пае, къухьэр ышӀыгъ. Нухьэ шӀошъхъуныгъэу иӀагъэмкӀэ дунаим ицӀыфхэм ямысагъэ нафэ ышӀыгъ. ШӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм паий, Тхьэм ежь дэжькӀэ ащ шъыпкъагъэ иӀэу зэрилъытагъэр иӀахьышӀу хъугъэ+.

8Ибрахьимэ[*] иӀахьышӀу къызщылъыӀэсыщт хэгъэгум кӀонэу Тхьэр къызеджэм, шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм едэӀуи, зыдэкӀощтыр ымышӀэщтыгъэми, гъогум техьагъ+. 9ШӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм къыритынэу къызэригъэгугъэгъэ хэгъэгум хымэм фэдэу чэтэнгъэӀагъэхэм ачӀэсэу щыпсэущтыгъ. Исхьакъи Якъуби чэтэнгъэӀагъэхэм ачӀэсыгъэх. Тхьэм Ибрахьимэ къызэригъэгугъэгъэ ӀахьышӀур ащ игъусэхэу ахэми къалъыӀэсын фэягъ+. 10Сыда пӀомэ, къэлэшхоу Тхьэм ыгъэпсыгъэу, ыгъэуцугъэу мыкӀодыжьын лъапсэхэр зиӀэм паплъэщтыгъ+.

11Сарэ[*] сабый хэмыкӀызэ ыныбжь блэкӀыгъагъэми, шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, сабый хэкӀынэу Тхьэм кӀуачӀэ къыритыгъ, сыда пӀомэ, Тхьэу гущыӀэ къезытыгъэр зэрэшъыпкъэр Сарэ ышӀэщтыгъ+. 12Аущтэу лӀэныгъэм пэгъунэгъу хъугъэ пэтми, лӀы закъом лъфыгъэу къытекӀыгъэхэр уашъом ит жъуагъохэми япчъагъэ фэдизэу бэ хъугъэх, хыӀушъом Ӏулъэу, умылъытэшъущт пшахъоми фэдизэу бэ хъугъэх+.

13Мы цӀыфхэр зэкӀэ лӀагъэх шӀошъхъуныгъэ яӀэу. Тхьэм Ӏофхэу къызэригъэгугъагъэхэр ахэмэ агъотыгъэхэп, ау чыжьэкӀэ алъэгъухи, а Ӏофхэм ащыгушӀукӀыгъэх. «Мы дунаим тыхымэхэу, тыхымэхэсхэу тытет», – аӀуагъ+. 14Аущтэу зыӀохэрэм яхэгъэгу шъыпкъэ ыуж зэритхэрэр къагъэнафэ. 15Хэгъэгоу зэрыкӀыжьыгъэхэр арыгъэмэ агу илъыгъэр, агъэзэжьынэу игъо ифэщтыгъэх. 16Ау хэгъэгу нахьышӀу горэм кӀэхъопсыщтыгъэх – ар уашъом щыӀэ хэгъэгур ары. Арышъ, ежьхэм я ТхьэкӀэ зеджэхэкӀэ, Тхьэр атеукӀытыхьажьырэп, сыда пӀомэ, ахэмэ зы къалэ афигъэпсыгъ+.

17Ибрахьимэ[*] ишъыпкъагъэ Тхьэм ыгъэунэф зэхъум, шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Ибрахьимэ Исхьакъ къурмэныпхъэу ышӀыгъ+. 18«Исхьакъ къытекӀыщт цӀыфхэр ары о уибын шъыпкъэхэкӀэ зэджэщтхэр» ыӀозэ, Тхьэм Ибрахьимэ къыгъэгугъагъэми[*], Ибрахьимэ ыкъо закъор къурмэн ышӀыным фэхьазырыгъ. 19Сыда пӀомэ, Тхьэм Исхьакъ лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьын зэрилъэкӀыщтым Ибрахьимэ щыгугъыщтыгъ, Исхьакъи лӀагъэхэм къахэтэджыкӀыжьыгъэу Ибрахьимэ ыгъотыжьыгъэу пӀоми хъун+.

20Исхьакъ[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, Тхьэм къэкӀощт уахътэм Якъубэрэ Эсаурэ ынэшӀу къызэращифэщтыр ариӀуагъ+.

21Якъуби[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, лӀэн зэхъум, Юсыф ыкъохэм ащыщэу хэти Тхьэм ынэшӀу къызэрэщифэщтыр риӀуагъ, ибэщи зытыригъакӀэзэ[*], Тхьэм щытхъу фишӀыгъ+.

22Юсыфи[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, илӀэгъу къызэсым, израиль цӀыфхэр Мысырым къызэрикӀыжьыщтхэм игугъу къышӀыгъ, ихьэдэкъупшъхьэхэри зычӀалъхьажьын фаемкӀэ унашъо къышӀыгъ+.

23Пегъымбар Мусэ ятэ-янэхэм[*] шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Мусэ къызэхъум, мэзищым агъэбылъыгъ, сыда пӀомэ, сабыир зэрэдахэр алъэгъугъ, пачъыхьэ Фырхьауным иунашъуи щыщынэщтыгъэхэп+.

24Муси[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, ины зэхъум, пачъыхьэ Фырхьаун ипхъурэлъфкӀэ еджэнхэр ыдагъэп+. 25ПсэкӀодшӀэнымкӀэ охътэ кӀэкӀкӀэ зигъэтхъэжьыным нахьи, Тхьэм ицӀыфхэм къин адищэчыныр нахь къыштагъ+. 26Мысырым имылъку пстэуми анахьи Христос пае ежь агъэпыутыныр нахь баиныгъэу ылъытэщтыгъ, сыда пӀомэ, ӀахьышӀоу къылъыӀэсыщтым еплъыщтыгъ+. 27ШӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае пачъыхьэм игубж щымыщынэу Мысырым икӀыжьыгъ. ЦӀыфхэм амылъэгъурэ Тхьэр ылъэгъущтыгъэм фэдэу, теубытагъэ ыгу илъыгъ+. 28Мусэ шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, израиль цӀыфмэ ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор[*] апэ дэдэу аригъэгъэлъэпӀагъ, япчъэхэми лъы атыраутхэнэу унашъо афишӀыгъ, зыгъэкӀодыхэрэ мэлэӀичым ящыпэлъфхэр ымыгъэкӀодынхэм пае+.

29Израиль цӀыфхэм[*] шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, чӀыгу гъушъэм рыкӀохэрэм фэдэу, Хы Плъыжьым зэпырыкӀыгъэх, ау мысыр цӀыфхэри зэпырыкӀынхэу зыфежьэхэм, зэкӀэри ытхьалагъ+.

30Израиль цӀыфхэм шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Ерихон къалэр[*] мэфиблым къызакӀухьэ ужым, къалэм идэпкъ къызэхэуагъ.

31Бзылъфыгъэ хэтакӀоу Рахьаб[*] шӀошъхъуныгъэ зэриӀагъэм пае, шӀошъхъуныгъэ зимыӀэхэм адэкӀодыгъэп, сыда пӀомэ, пый плъакӀохэр игуапэу ригъэблэгъагъэх (нэмыкӀ гъогукӀи къалэм дищыжьыгъэх)+.

32Джыри сыд къэсӀон? Гедеон, Барак, Самсон, Иефтэ, Даутэ, Самуел, адрэ пегъымбархэм якъэбар къэсӀотэнэу игъо сифэрэп+. 33Ахэмэ шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, нэмыкӀ пачъыхьагъухэм атекӀуагъэх, зэфагъэри агъэпсыгъ, Тхьэм къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэри яӀэ хъугъэх. Аслъанхэм ажэхэр агъэпытагъэх,+
34мэшӀошхохэри агъэкӀосагъэх, чатэхэми къаӀэпыкӀыжьыгъэх. КӀуачӀэ ямыӀагъэми, кӀуачӀэ яӀэ хъугъэ. ЗаомкӀэ лъэкӀ яӀэ хъугъэ, хымэхэм ядзэхэри рафыжьыгъэх+. 35Бзылъфыгъэхэм ялӀагъэхэр къэхъужьыгъэхэу агъотыжьыгъэх. Тхьэм къызигъэтэджыжьхэкӀэ, щыӀэныгъэ нахьышӀур агъотыным пае, шӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм Тхьэр агъэпцӀынэу адагъэп. Аущтэу зэхъум, япыихэм амытӀупщыжьхэу, ахэмэ ащыщхэм къин арагъэщэчызэ аукӀыгъэх+. 36ШӀошъхъуныгъэ зиӀэхэм ащыщхэм яхъонхэзэ, къамыщкӀи яохэзэ, къин арагъэщэчыгъ, етӀанэ Ӏэхъу-лъэхъу атыралъхьи, хьапсым чӀадзагъэх+. 37ЦӀыф заулэхэри аукӀыгъэх, мыжъокӀэ яохэзэ, заули пхъэм фэдэу зэпахыгъ, заули чатэкӀэ аукӀыгъ. ШӀошъхъуныгъэ зиӀэ цӀыфхэм мэлышъорэ пчэнышъорэ къящэкӀыгъэу къакӀухьащтыгъ, щыкӀагъэ яӀагъ, гузэжъогъум хэтыщтыгъэх, цӀыфхэм ахэмэ лые къарахыщтыгъ+. 38Ахэмэ яшӀугъэ мы дунаим ифэшъошагъэп. Шъоф нэкӀхэмрэ Ӏуашъхьэхэмрэ къакӀухьэщтыгъэх, гъочӀэгъхэмрэ Ӏошъхьэ тӀуакӀэхэмрэ ащыпсэущтыгъэх+.

39Ау шӀошъхъуныгъэ зэряӀагъэм пае, Тхьэр шыхьатышӀу ахэмэ зэкӀэмэ афэхъугъэми, Тхьэм ежь ицӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэр агъотыгъэхэп. 40Сыда пӀомэ, Тхьэм ыгу хэлъыгъэр тэркӀэ нахьышӀу – ар ахэм тырямыгъусэмэ, ежь дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэхэу ахэр зэрэмыхъущтхэр ары+.

ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ибынхэр зэригъэдаӀохэрэр

12^1Арышъ, ащ фэдэ шыхьат купышхо тапэ итэу зэрэтиӀэм пае, сыд фэдэрэ хьылъэу ттелъымрэ псэкӀодэу тызышӀуанэрэмрэ зытетэжъугъэдзыхи, теубытагъэ тиӀэу, зэпэчъэныгъэу тапэ илъыр тэжъугъэчъ+. 2Исус тинэплъэгъу тетэжъугъэгъэт. Ежьыр ары шӀошъхъуныгъэм игъогу тытезгъахьэу, пащэ къытфэхъоу, тишӀошъхъуныгъэ зи щыкӀагъэ имыӀэу, икъугъэу зыгъэхъурэр. ГушӀуагъо ыпэ зэрилъыгъэм пае, цӀыфхэм къащым зэрэтыраӀулӀагъэм икъин ащ ыщэчыгъ, къащым иемыкӀуми еплъыгъэп, Тхьэм итӀысыпӀэ лъапӀи иджабгъукӀэ готӀысхьагъ+.

3КӀочӀаджэ шъумыхъуным ыкӀи шъугу шъумыгъэкӀодыным пае, Исус шъуегупшыс. ПсэкӀодышӀэ цӀыфхэу ежь ыуджэгъущтыгъэхэм сыдэу къинышхуа рагъэщэчыгъэр!+
4ПсэкӀодым шъуебэнызэ, лъы къышъукӀэкӀыфэ, шъупэуцужьыгъэгоп+. 5Тхьэм ибынхэкӀэ къышъуаджэу шъузэригъэгушхорэр[*] шъущыгъупшагъ:

«СикӀал, Зиусхьаным узигъэдаӀокӀэ,
пхъэтэпэмыхь умышӀы,

Ар къызыогыикӀи угу умыгъэкӀоды,+

6сыда пӀомэ, Зиусхьаным шӀу ылъэгъурэр егъэдаӀо,
хэти ибын фэдэу ыдэрэми къин регъэщэчы».

7Арышъ, Тхьэм шъузигъэдаӀокӀэ, теубытагъэ зижъугъаӀ. Шъузэрибыным пае Тхьэр аущтэу къыжъудэзекӀо. Сыда пӀомэ, тым ымыгъэдаӀорэ лъфыгъэ щыӀа+?

8Тхьэм ибын пстэури зэригъэдаӀохэрэм фэдэу шъуимыгъэдаӀомэ, ибынхэм шъуащыщэп, бзэджэрылъфмэ шъуафэд нахь. 9Ащ нэмыкӀэу, мы дунаимкӀэ тятэхэм тагъэдаӀомэ, лъытэныгъэ афэтэшӀы. ТыщыӀэным пае, тя Тэ лъапӀэу уашъом щыӀэм ащ нахьи нахьыбэу тыфэӀорышӀэн фаеба? 10Охътэ кӀэкӀым пае, игъоу зэралъытагъэм фэдэу, тятэхэм тагъэдаӀощтыгъ. Ау Тхьэм, ежь илъэпӀагъэкӀэ Ӏахь тиӀэным пае, ишӀуагъэ къытигъэкӀынэу тегъэдаӀо. 11ТызагъэдаӀокӀэ, гуапэ тщыхъурэп, а сыхьатым тигуао мэхъу нахь. Ау ыужкӀэ Тхьэм зэригъэдаӀохэрэмкӀэ ыгъэсэгъэ цӀыфхэм шӀоу ащ къафыхэкӀырэр шъыпкъагъэмрэ гупсэфымрэ ары.

12Арышъ, шъо шъуӀэхэу къелэлэхыхэрэмрэ лъэкӀ зыхэмылъыжь лъэгуанджэхэмрэ кӀуачӀэ афэжъугъот. 13Лъащэр нахь лъэшэу сэкъат мыхъоу хъужьыным пае, гъогу занкӀэм шъурыкӀу+.

Тхьэм ынэшӀу щыфэн пхъэтэпэмыхь шъумышӀы

14ЦӀыф пстэуми шъузэрагурыӀонми, гукъэбзагъэ зэрэшъуиӀэнми ыуж шъуит; сыда пӀомэ, гукъэбзагъэ имыӀэу зыми Зиусхьаныр ылъэгъущтэп+. 15Шъуащыщэу зыми Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэ зызэрэзыхимыгъэныным шъуфэсакъ. Зиягъэ къакӀорэ лъэпсэ дыджэу цӀыфыбэхэр зыгъэушӀоирэр къышъухэкӀынэу орэмыхъу+. 16Шъуащыщ зинэ зышӀэрэ цӀыфхэм ащыщ орэмыхъу е Эсау[*] фэдэу, Тхьэм шӀолӀыкӀ фызимыӀэ цӀыфхэм ащыщ орэмыхъу. Эсау къо нахьыжъым фитыныгъэу иӀагъэхэр зэ шхэгъу пае ыщагъэх+. 17ЕтӀани зэрэшъушӀэрэм фэдэу, Тхьэм ынэшӀу къыщифэнэу Эсау ятэ тхьэлъэӀу ригъэшӀынэу фэягъ[*], ау тым къыфидагъэп. Эсау гъызэ ятэ елъэӀугъэми, ащ ыӀогъагъэм тыригъэкӀышъугъэп+.

18Шъузынэсын шъулъэкӀынэу, машӀом ыстырэ къушхьэм дэжь шъукъэкӀуагъэп[*]. ШӀункӀым, мэзахэм, жьыбгъэшхом,+
19бжъэмыешхом ымакъэ, гущыӀэ макъэм адэжьи шъукъэкӀуагъэп. Тхьэм ымакъэ зэхэзыхыгъэхэр джыри къадэмыгущыӀэжьынэу елъэӀугъэх,+
20сыда пӀомэ, а макъэм къыӀогъэ унашъор ащэчын алъэкӀыгъэп: «ХьэкӀэ-къуакӀэри къушъхьэм нэсымэ, мыжъокӀэ е щэбзащэкӀэ шъуукӀын фае»+. 21Къафэлъэгъуагъэр щынэгъошхуагъэти, пегъымбар Муси, «Сэщынэ ыкӀи сэкӀэзэзы» къыӀуагъ[*]+.

22Ау шъо шъукъыздэкӀуагъэр Цион Ӏуашъхьэр[*] ары, щыӀэныгъэ зиӀэ Тхьэм икъэлэшхоу, уашъом щыӀэ Ерусалимэу, мин пчъагъэу мэлэӀичхэр зыдэщыӀэри ары+. 23Тхьэм иапэрэ бынхэу уашъом щыӀэ тхылъым зыцӀэ итхэм ямэфэшхо зэӀукӀэ шъукъэкӀуагъ. Тхьэу цӀыф пстэуми хьыкум атезышӀыхьэрэм дэжь шъукъэкӀуагъ, Тхьэм дэжькӀэ зишъыпкъагъэ щыкӀагъэ зимыӀэ цӀыф икъугъэ хъугъэхэм апсэхэм адэжьи шъукъэкӀуагъ+. 24Исусэу зэзэгъыныгъакӀэр Тхьэмрэ цӀыфхэмрэ азыфагу дэлъэу зыгъэхъугъэмрэ ащ ылъэу къыкӀэкӀыгъэмрэ адэжь шъукъэкӀуагъ. Хьавэл ылъ нахьи Исус ылъ Ӏоф нахьышӀум тыщегъэгугъы+.

25Шъусакъ, къэгущыӀэрэм шъуакӀыб фэшъумыгъаз. Тхьэм дэжь къикӀыгъэ къэбарыр чӀылъэм къыщызыӀогъагъэм зыкӀыб фэзгъэзагъэхэм къинэу яфэшъуашэр амыгъотэу къэнэжьыгъэхэп. Арышъ, уашъом къикӀэу къыддэгущыӀэрэм тэри такӀыб фэдгъазэмэ, ащ нахьи нахь къинэу тфэшъуашэр дгъотыщтба+? 26Джащыгъум Тхьэм ымакъэ чӀылъэр ыгъэсысыгъ, ау джы Тхьэм гущыӀэ пытэ ытыгъ[*]: «Джыри зэ чӀылъэм имызакъоу уашъори згъэсысыжьыщт» ыӀоу+. 27«Джыри зэ» зыфиӀорэ гущыӀэхэм къагъэнафэ Тхьэм ыгъэсысырэ пстэури – Тхьэм къыгъэхъугъэхэр ары – ячӀыпӀэ зэрэригъэкӀыжьыщтхэр. Аущтэу зыхъукӀэ, Тхьэм ымыгъэсысырэ Ӏофхэр ары къэнэжьыщтхэр+.

28Аущтэу тетыгъоу зыми ымыгъэсысышъущтыр Тхьэм къызэрэтитырэм пае, щытхъу фэтэжъугъэшӀ. ДгъэлъапӀэу, шӀолӀыкӀ фытиӀэу ыгу къызэдгъэӀоу, Тхьэм тыфэжъугъэлажь,+
29сыда пӀомэ, ти Тхьэ зэкӀэри зыгъэстырэ машӀом фэд+.

ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ

Тхьэм ыгу къызэрэзэдгъэӀун фаер

13^1Зэкъошхэм афэдэу шӀу шъузэрэлъэгъу зэпыт+. 2ХьакӀэр жъугъэлъэпӀэныр зыщышъумыгъэгъупш; сыда пӀомэ, аущтэу цӀыф заулэмэ амышӀахэу мэлэӀичхэр агъэхьэкӀагъэх[*]+. 3ХьапсчӀэсхэм хьапсым шъуадычӀэсым фэдэу, къин зыщэчыхэрэми къин адэшъущэчырэм фэдэу, зыщышъумыгъэгъупшэх. Шъори мы дунаим тет цӀыфхэм шъуащыщ+.

4ЗэлӀ-зэшъузыныр зэкӀэми арэгъэлъапӀ, лӀымрэ шъузымрэ япӀэ къабзэу щэрэт. Тхьэм зинэ зышӀэхэрэр ыгъэмысэщтых+. 5Ахъщэм шъукӀэмыхъопс, шъуиӀэми разэ шъурыхъу. Сыда пӀомэ, ежь Тхьэм къыӀуагъ[*]:

«Ныбжьи ухэсынэжьыщтэп, уизакъоуи укъэзгъэнэжьыщтэп»+.

6Арышъ, тыгушхозэ тэӀо[*]: «Зиусхьаныр сиӀэпыӀэгъушъ,
зыми сыщыщынэщтэп;
сыд къысишӀэна сэ цӀыфым?»+

7Шъуитхьэматэхэу Тхьэм игущыӀэхэр къышъозыӀуагъэхэр зыщышъумыгъэгъупшэх. Дунаим ахэр зэрехыжьыгъэхэм шъуеплъызэ, яшӀошъхъуныгъэ илъэужхэм шъуарыкӀу+. 8Исус Христос тыгъуасэ зытетыгъэм зызэблимыхъоу непи зэрэтет, егъашӀэми тетыщт+.

9ГъэшӀэгъон хымэ шӀэныгъэ зэфэшъхьафхэм зыдяшъумыгъэхьых. Тхьэм ынэшӀу щыфэныгъэкӀэ шъугухэр жъугъэпытэхэмэ дэгъу, ау шхынхэм яхьылӀэгъэ унашъохэм пкӀэ яӀэп. А унашъохэм атет цӀыфхэм яшӀуагъэ зи къякӀыгъэп+. 10Тэ къурмэншӀыпӀэ тиӀ. ЧэтэнгъэӀагъэм щылажьэхэрэм а шӀыпӀэм къытырахэу зи ашхын фитыхэп.

11Дин пэщэшхом цӀыфхэм япсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае, былымхэм алъ зыдихьызэ, Унэ КӀоцӀэу Анахь ЛъапӀэу зыфаӀорэм ихьэщтыгъ, ау былымхэм апкъыхэр къэлэ кӀыбым щагъэстыщтыгъэх+. 12Ащ пае Исуси ылъыкӀэ цӀыфхэм агухэр ыгъэкъэбзэжьынхэм пае, къэлэпчъэ кӀыбым[*] къин щищэчыгъ+. 13Аущтэу емыкӀоу рахыгъэр къыдытахы хъунэу, Исус дэжь къэлэ кӀыбым тыжъугъакӀу+. 14Сыда пӀомэ, мыщ дэжьым мыкӀодыжьын къалэ щытиӀэп, къэкӀощт къалэм тыпэплъэ нахь.

15Арышъ, Исус ыцӀэкӀэ Тхьэм щытхъу фэтэжъугъэшӀ зэпыт – а щытхъур ары тэ тикъурмэн – ыцӀэ зыгъэлъапӀэрэ Ӏупэхэм къадэкӀырэр ары тикъурмэныр+. 16ШӀу шъушӀэнри зыщышъумыгъэгъупш, шъуиӀэри нэмыкӀ цӀыфхэм адэжъугощынри зыщышъумыгъэгъупш, сыда пӀомэ, ащ фэдэ къурмэнхэр Тхьэм игуапэх.

17Шъуитхьэматэхэм аӀохэрэм шъуядэӀу, шъуафэӀорышӀ, сыда пӀомэ, Тхьэм пэгъокӀ ратыжьын фаехэу, шъупсэхэм афэсакъхэу алъэплъэх. ЯӀоф хэщэтыкӀыхэзэ агъэцакӀэ мыхъоу, гушӀохэу ашӀэным пае, шъуядэӀу. ЯӀоф хэщэтыкӀыхэзэ ашӀэмэ, ащ ишӀуагъэ къышъокӀырэп.

18Тхьэм шъукъытфелъэӀу. Мыхъун зи тыгухэм арылъэу зыдэтшӀэжьырэп, сыда пӀомэ, Ӏоф пстэумкӀи шъыпкъагъэ тиӀэу, тызекӀонэу тыфай+. 19ЗэкӀэмэ анахьэу сышъолъэӀу, шӀэхэу шъуадэжь Тхьэм къысигъэгъэзэжьынэу шъуелъэӀу.

ТхьэлъэӀу ыкӀи аужырэ шӀуфэс гущыӀэхэр

20Гупсэф къытэзытырэ Тхьэм ти Зиусхьан Исус Христосэу мэлхэм ямэлэхъошхор лӀагъэхэм къахигъэтэджыкӀыжьыгъ. Исус ылъ ары мыкӀодыжьын зэзэгъыныгъэу Тхьэм ежьыррэ тэррэ тазыфагу къыдилъхьагъэр мыхъурым фэдэу къэзгъэшъыпкъэжьыгъэр+. 21Тхьэр зыфаер жъугъэцэкӀэным пае, шӀоу шъуищыкӀагъэр зэкӀэ шъугухэм къарерэлъхь. Исус Христос илъэкӀыкӀэ Тхьэм игъоу ылъытэрэ Ӏофхэр шъуерэгъэгъэцакӀэх. МыкӀодыжьын щытхъушхор ий. Амин.

22Сшыхэр, къызэрыжъугурызгъаӀорэ гущыӀэхэр шъудэнхэу сышъолъэӀу. Бэ къышъуфэстхыгъэп.

23Тшы Тимофей шъхьафитэу къызэратӀупщыжьыгъэр шъушӀэнэу сыфай. Мыгужъоу къакӀомэ, ащ сыригъусэу шъуслъэгъунэу сыкъэкӀощт+.

24Шъуитхьэмэтэ пстэухэмрэ Тхьэм ицӀыф лъэпӀэ пстэухэмрэ аӀапэ сфэшъуубытыжь. Италием щыщ тшыхэм шӀуфэс къышъуахыжьы.

25Шъо пстэуми Тхьэм ынэшӀу къышъущерэф. Амин.

* 1:1 Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхылъыр – мы тхылъыр зытхыгъэр ашӀапэрэп. Паул, Барнаббэ, Силэ, Лука е Филипп – мыхэм ащыщ горэм ытхыгъэкӀэ мэгугъэх.

* 1:5 Тхьэм риӀуагъа – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7;

* 1:5 къыӀуагъа – еплъ Пегъымбар Самуел икъэбар зэрыт ятӀонэрэ тхылъым 7:14.

* 1:6 Тхьэм къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:43; Орэд ЛъапӀэхэм 96:7.

* 1:7 Тхьэм моущтэу къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 103:4.

* 1:8-9 Тхьэм моущтэу къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 44:7-8.

* 1:9 гушӀуагъом идагъэ – а уахътэм пачъыхьэ хъущтым дэгъэ лъапӀэ щафэщтыгъ.

* 1:10-12 Тхьэм моущтэуи къыӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 101:26-28.

* 1:13 Тхьэм… риӀуагъа – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:1.

* 2:2 гущыӀэхэу мэлэӀичхэм къагъэӀугъэхэр – Тэурат хабзэр ары.

* 2:6 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм арытэу,… зыгорэм къыщиушыхьатыгъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 8:5-7.

* 2:7 тӀэкӀурэ – Исус мы дунаим зыщыпсэугъэ уахътэр ары.

* 2:12 Тхьэм моущтэу риӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 21:23.

* 2:13 моущтэуи къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 8:17, 18.

* 2:16 Еплъ Пегъымбар Ешайа тхылъэу ытхыгъэм 41:8-9.

* 3:7-11 Тхьэм ы Псэ ЛъапӀэ зэриӀорэм фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:7-11.

* 3:8 Шъуятэжъхэм шъоф нэкӀым зэрэщашӀыщтыгъэм фэдэу – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 17:1-7, яплӀэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 20:1-13.

* 3:15 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:8

* 4:3 Тхьэм къызэриӀуагъэм фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:11.

* 4:4 Тхьэм къызэриӀорэр чӀыпӀэ горэм хэт – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:2.

* 4:5 Тхьэм къызэриӀорэри ит – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:11.

* 4:7 Тхьэм Даутэ мы гущыӀэхэр къызырегъаӀом,… ыпэкӀэ зэрэтӀуагъэм фэдэу – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 94:8.

* 5:4 Хьарун – пегъымбар Мусэ ышэу апэрэ дин пэщэшхо хъугъэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 28:1-2.

* 5:5 Тхьэм ащ къыриӀуагъ – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 2:7.

* 5:6 Тхьэм къызэриӀуагъэри… нэмыкӀ чӀыпӀэм ит – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:4.

* 5:6 Мелхиседекъ – еплъ 7:1-19.

* 5:7 мэкъэшхокӀэ джэзэ, ынэпсхэри къеххэу – еплъ Маттэ 26:36-46; Марк 14:32-42; Лука 22:41-43.

* 6:13-14 моущтэу къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:16-17.

* 6:18 ӀофитӀу – мыхэр ары: Тхьэм цӀыфхэр къызэригъэгугъэгъэ Ӏофхэмрэ ахэр зэригъэцэкӀэщтхэр гущыӀэ пытэкӀэ къызэригъэшъыпкъэжьыгъэмрэ ары.

* 6:19 унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэр – мы тхылъыр зытхыгъэм Тхьэм иунэшхо хэтыгъэ унэ кӀоцӀэу Тхьэм ищытхъушхо зыдэщыӀагъэр уашъом фегъадэ.

* 6:20 Исус а унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм ихьагъ – дин пэщэшхор Тхьэм иунэшхо хэтыгъэ унэ кӀоцӀэу анахь лъапӀэм илъэс къэс зэ чӀахьэщтыгъ, къурмэн ышӀынэу, цӀыфхэм япсэкӀодхэр ыпщыныжьынхэм пае. Исус дин пэщэшхоу уашъом Тхьэм ыпашъхьэ щихьагъ.

* 7:1 Мелхиседекъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 14:17-20.

* 7:1 Салэм къалэр – Ерусалим ары.

* 7:5 Лэуй – пегъымбар Якъубэ ыкъохэм ащыщыгъ. Дин пэщэ пстэури ащ илӀакъом щыщыгъ.

* 7:17 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм моущтэу арыт – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:4.

* 7:21 моущтэу ит – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 109:4.

* 8:7 Апэрэ зэзэгъыныгъэр – апэрэ зэзэгъыныгъэр хъунэу зыгъэхъугъэр пегъымбар Мусэ ары.

* 8:8-12 пегъымбарым… къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 38:31-34.

* 9:4 мэнн зыцӀэ шхыныр – израиль цӀыфхэр Мысырым къикӀыжьхи, шъоф нэкӀым къыщакӀухьэу зетхэм, шхынэу Тхьэм аригъэшхыгъэр ары. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 16:4-5.

* 9:20 Мусэ етӀанэ къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 24:8.

* 9:28 ЕтӀани зэ къэлъэгъожьыщт – дунаим икӀэух дэжь ары къызылъэгъожьыщтыр.

* 10:5-7 Тхьэм моущтэу риӀуагъ – яплъ Орэд ЛӀапӀэхэм 39:7-9.

* 10:9 апэрэ Ӏофхэр – къурмэншӀынхэр ары.

* 10:9 ятӀонэрэ Ӏофыр – Христос къурмэн зызэришӀырэр ары.

* 10:13 лъэгукӀэтын – еплъ 1:13.

* 10:15-16 ыпэ рапшӀэу моущтэу къеӀо – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 31:33.

* 10:17 етӀанэ къеӀо – еплъ Пегъымбар Иеремие тхылъэу ытхыгъэм 31:34.

* 10:25 Зиусхьаным имафэ – ахърэт мафэр ары.

* 10:30 моущтэу зыӀуагъэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:35.

* 10:30 етӀани къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 32:36.

* 10:37-38 Тхьэм игущыӀэ тхыгъэхэм зэрарытым фэдэу – еплъ Пегъымбар Хаббакум тхылъэу ытхыгъэм 2:3-4.

* 11:4 Хьавэл – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 4:3-10.

* 11:5 Хьанэхъу – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 5:21-24.

* 11:7 Нухьэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 6:13-22.

* 11:8 Ибрахьим – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 12:1-5.

* 11:11 Сарэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 18:11-14; 21:2.

* 11:17 Ибрахьимэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 22:1-14.

* 11:18 Тхьэм Ибрахьимэ къыгъэгугъагъэми – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 21:12.

* 11:20 Исхьакъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 27:27-29, 39-40.

* 11:21 Якъубэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 48:1-20.

* 11:21 ибэщи зытыригъакӀэзэ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 47:31.

* 11:22 Юсыф – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 50:24-25.

* 11:23 Мусэ ятэ-янэхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:2.

* 11:24 Мусэ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 2:10-12.

* 11:28 ӀутӀыжъ мэфэкӀ мэфэшхор – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 12:21-28.

* 11:29 Израиль цӀыфхэр – еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 14:21-31.

* 11:30 Ерихон къалэр – еплъ Нун ыкъо Ехьошуа икъэбар зэрыт тхылъым 6:12-21

* 11:31 Рахьаб – еплъ Нун ыкъо Ехьошуа икъэбар зэрыт тхылъым 2:1-21: 6:22-25.

* 12:5-6 Тхьэм шъузэригъэгушхорэр – еплъ ГущыӀэжъхэу пачъыхьэ Сэлмэн ытхыгъэхэм (Притчи) 3:11-12.

* 12:16 Эсау – еплъ Пегъыбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 25:29-34.

* 12:17 ятэ тхьэлъэӀу ригъэшӀынэу фэягъ – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 27:30-40.

* 12:18 машӀом ыстырэ къушъхьэм дэжь шъукъэкӀуагъэп – е, израиль цӀыфхэм афэдэу, машӀом ыстырэ Синай къушъхьэм дэжь шъукъэкӀуагъэп. Еплъ Пегъымбар Мусэ ятӀонэрэ тхылъэу ытхыгъэм 19:16-22; 20:18-21.

* 12:21 пегъымбар Муси къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 9:19.

* 12:22 Цион Ӏуашъхьэр – ащ къикӀырэр Тхьэм иунэшхоу уашъом щыӀэр ары.

* 12:26 гущыӀэ пытэ ытыгъ – еплъ Пегъымбар Аггей тхылъэу ытхыгъэм 2:6.

* 13:2 мэлэӀичхэр агъэхьэкӀагъэх – еплъ Пегъымбар Мусэ апэрэ тхылъэу ытхыгъэм (УблапӀэм) 18:1-8; 19:1-3.

* 13:5 Тхьэм къыӀуагъ – еплъ Пегъымбар Мусэ ятфэнэрэ тхылъэу ытхыгъэм 31:6.

* 13:6 тэӀо – яплъ Орэд ЛъапӀэхэм 117:6.

* 13:12 къэлэпчъэ кӀыбым – Ерусалим икъэлапчъ ары.

+ 1:2 1 Пет. 1:20, Марк 12:7, Иуан 1:3, 1 Кор. 8:6, Кол. 1:16

+ 1:3 2 Кор. 4:4, Кол. 1:15, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Апостол. 7:55-56, Рим. 8:34

+ 1:4 Ефес 1:21, Фил. 2:9

+ 1:5 Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Апостол. 13:32-33, Евр. 5:5, 2СА 7:14

+ 1:6 Орэд ЛъапӀэхэр 96:7
+ 1:7 Орэд ЛъапӀэхэр 103:4
+ 1:9 Орэд ЛъапӀэхэр 44:7-8
+ 1:12 Орэд ЛъапӀэхэр 101:26-28
+ 1:13 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Евр. 10:13
+ 1:14 УблапӀэ 19:16
+ 2:4 Апостол. 2:22, Апостол. 2:43
+ 2:5 Евр. 1:6
+ 2:8 Орэд ЛъапӀэхэр 8:5-7, 1 Кор. 15:25

+ 2:9 Иуан 8:54, Иуан 17:1, 1 Пет. 1:21, 2 Пет. 1:17

+ 2:10 Рим. 11:36, Евр. 5:9

+ 2:11 Евр. 13:12, Маттэ 28:10, Марк 3:35, Иуан 20:17, Рим. 8:29

+ 2:12 Орэд ЛъапӀэхэр 21:23

+ 2:14 Иуан 1:14, 1 Иуан 4:2, 2 Иуан 1:7, 1 Тим. 3:16, 1 Иуан 3:8, 1 Кор. 15:54-55

+ 2:17 Фил. 2:7

+ 2:18 Лука 22:28

+ 3:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:15, Хэбзэ тхыжьыгъэр 18:18

+ 3:11 Орэд ЛъапӀэхэр 94:7-11
+ 3:15 Орэд ЛъапӀэхэр 94:7-8
+ 3:17 Орэд ЛъапӀэхэр 94:10,
+ 3:18 Хэбзэ тхыжьыгъэр 1:34-36
+ 3:19 Орэд ЛъапӀэхэр 105:24
+ 4:1 Евр. 12:15
+ 4:3 Орэд ЛъапӀэхэр 94:11, Евр. 3:11
+ 4:4 УблапӀэ 2:2
+ 4:5 Орэд ЛъапӀэхэр 94:11
+ 4:6 Евр. 3:19
+ 4:7 Орэд ЛъапӀэхэр 94:7-8
+ 4:8 Хэбзэ тхыжьыгъэр 31:7
+ 4:12 Ефес 6:17, Ӏоф. 1:16

+ 4:13 Орэд ЛъапӀэхэр 89:8, Орэд ЛъапӀэхэр 138:2-3

+ 4:14 Евр. 2:17-18, Ефес 4:10, Евр. 7:26

+ 4:15 Лука 23:41, Иуан 8:46, 1 Пет. 2:22, 1 Иуан 3:5, 2 Кор. 5:21

+ 4:16 Ефес 3:12, Евр. 10:19
+ 5:1 Евр. 8:3
+ 5:2 Евр. 7:28
+ 5:3 Евр. 7:27

+ 5:5 Иуан 8:54, Орэд ЛъапӀэхэр 2:7, Апостол. 13:32-33, Евр. 1:5

+ 5:6 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4, Евр. 7:17, Евр. 7:21

+ 5:7 Маттэ 26:39, Марк 14:35, Лука 22:41, Орэд ЛъапӀэхэр 21:25

+ 5:8 Рим. 5:19, Фил. 2:8
+ 5:9 Евр. 2:10
+ 5:11 2 Пет. 3:16
+ 5:12 1 Пет. 2:2, 1 Кор. 3:1-2
+ 5:14 Ефес 4:13
+ 6:1 Евр. 9:14

+ 6:2 Апостол. 8:17, Апостол. 19:4-5, Апостол. 10:42, Апостол. 17:31

+ 6:4 Евр. 10:29
+ 6:8 Маттэ 13:7, Маттэ 3:12
+ 6:10 Маттэ 10:42

+ 6:11 Рим. 5:2-5, 2 Кор. 1:22, 2 Кор. 5:5, Ефес 1:14

+ 6:12 Евр. 13:7
+ 6:13 Лука 1:73-75
+ 6:14 УблапӀэ 22:17
+ 6:16 МысырикӀыжь 22:11
+ 6:17 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4
+ 6:18 1СА 15:29
+ 6:19 Евр. 9:7
+ 6:20 Евр. 4:14, Евр. 8:1, Евр. 9:24-25
+ 7:2 УблапӀэ 14:17-20
+ 7:5 Хэбзэ тхыжьыгъэр 14:22
+ 7:6 УблапӀэ 12:2-3, Рим. 4:3, Гал. 3:16
+ 7:14 Маттэ 1:3, Лука 3:3
+ 7:17 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4, Евр. 5:6
+ 7:18 Рим. 8:3, Гал. 4:9
+ 7:19 Евр. 9:9, Евр. 10:1
+ 7:21 Орэд ЛъапӀэхэр 109:4, Евр. 5:6
+ 7:22 Евр. 6:11
+ 7:25 1 Иуан 2:1, Рим. 8:34
+ 7:26 Ефес 4:10, Евр. 4:14
+ 7:27 Евр. 5:3, Евр. 9:12, Евр. 10:10
+ 7:28 Евр. 5:2

+ 8:1 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Евр. 1:3

+ 8:2 Евр. 9:24
+ 8:3 Евр. 5:1, Ефес 5:2
+ 8:5 Кол. 2:17, Евр. 10:1, МысырикӀыжь 25:40
+ 8:6 2 Кор. 3:6, Евр. 9:15
+ 8:7 Евр. 7:11
+ 8:8 Евр. 10:16-17, Лука 22:20, 2 Кор. 3:6
+ 8:10 Хэбзэ тхыжьыгъэр 6:6,
+ 9:1 МысырикӀыжь 25:8
+ 9:2 МысырикӀыжь 26:1, МысырикӀыжь 25:30-31
+ 9:3 МысырикӀыжь 26:31-33,

+ 9:4 МысырикӀыжь 25:10, МысырикӀыжь 30:1, МысырикӀыжь 16:33-34, 1ПА 8:9

+ 9:5 МысырикӀыжь 25:19-20
+ 9:7 Евр. 6:19
+ 9:8 Евр. 10:20
+ 9:9 Евр. 7:19, Евр. 10:1
+ 9:10 Марк 7:4
+ 9:11 Евр. 7:27, Евр. 10:10

+ 9:14 1 Пет. 1:18-19, Евр. 6:1, Ӏоф. 7:14, 1 Иуан 1:7, Ефес 5:26

+ 9:15 Евр. 8:6, 2 Тим. 1:1, Тит 1:2
+ 9:19 МысырикӀыжь 12:22, Орэд ЛъапӀэхэр 50:9
+ 9:20 МысырикӀыжь 24:8
+ 9:21 МысырикӀыжь 29:12, МысырикӀыжь 29:36,
+ 9:23 МысырикӀыжь 25:40, Евр. 8:5
+ 9:24 Евр. 8:2
+ 9:26 1 Иуан 3:5, 1 Пет. 3:18
+ 9:27 Маттэ 16:27

+ 9:28 1 Пет. 2:24, 1 Пет. 3:18, Тит 2:13, Апостол. 1:11, 1 Фесс. 4:16-18

+ 10:1 Кол. 2:17, Евр. 8:5, Евр. 7:19, Евр. 9:9

+ 10:5 Орэд ЛъапӀэхэр 39:7-9, Орэд ЛъапӀэхэр 50:18

+ 10:6 1СА 15:22,

+ 10:10 Маттэ 26:26, 1 Кор. 11:24, Евр. 7:27, Евр. 9:9

+ 10:12 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Евр. 1:3

+ 10:13 Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Евр. 1:13
+ 10:17 Евр. 8:10-12
+ 10:19 Ефес 3:12, Евр. 4:16
+ 10:20 Евр. 9:8, Иуан 14:6

+ 10:22 Иуан 13:8, 1 Кор. 6:11, Ефес 5:26, Тит 3:5

+ 10:23 Евр. 4:14, 1 Кор. 1:9, 1 Фесс. 5:24, 2 Фесс. 3:3

+ 10:25 Апостол. 2:42, Рим. 13:11, 1 Кор. 3:13

+ 10:26 Марк 3:29, 1 Иуан 5:16

+ 10:27 Орэд ЛъапӀэхэр 20:10, Орэд ЛъапӀэхэр 78:5,

+ 10:28 Хэбзэ тхыжьыгъэр 19:15
+ 10:29 Евр. 6:4-6
+ 10:30 Хэбзэ тхыжьыгъэр 32:35-36, Рим. 12:19
+ 10:31 Лука 12:5

+ 10:34 Маттэ 25:36, Маттэ 5:12, Маттэ 6:20, Маттэ 19:21, 1 Пет. 1:4, Кол. 1:5

+ 10:38 Рим. 1:17, Гал. 3:11

+ 11:1 Рим. 8:24, 2 Кор. 4:18

+ 11:3 УблапӀэ 1:6-7, Орэд ЛъапӀэхэр 32:6, 2 Пет. 3:5

+ 11:4 УблапӀэ 4:3-8, Маттэ 23:35, 1 Иуан 3:12

+ 11:5 УблапӀэ 5:22-24
+ 11:7 УблапӀэ 6:9-22
+ 11:8 УблапӀэ 12:1-4

+ 11:9 УблапӀэ 12:8, УблапӀэ 13:3, УблапӀэ 18:1

+ 11:10 Евр. 12:22, Ӏоф. 21:2
+ 11:11 УблапӀэ 21:2
+ 11:12 Рим. 4:19, УблапӀэ 22:17
+ 11:13 Маттэ 13:17, Лука 10:24, УблапӀэ 23:4
+ 11:16 УблапӀэ 26:24, УблапӀэ 28:13

+ 11:17 УблапӀэ 22:1-10, УблапӀэ 21:12, Рим. 9:7

+ 11:19 Рим. 4:17-19
+ 11:20 УблапӀэ 27:27-29, УблапӀэ 27:39-40
+ 11:21 УблапӀэ 47:31, УблапӀэ 48:17-19
+ 11:22 УблапӀэ 50:24-25
+ 11:23 МысырикӀыжь 2:2-3, Апостол. 7:20
+ 11:24 МысырикӀыжь 2:10-11
+ 11:25 1 Иуан 2:17
+ 11:26 Евр. 13:13
+ 11:27 МысырикӀыжь 12:37, МысырикӀыжь 13:18
+ 11:28 МысырикӀыжь 12:21-30
+ 11:29 МысырикӀыжь 14:21-30
+ 11:31 Маттэ 1:5, Якъуб 2:25
+ 11:32 1СА 1:20, 1СА 16:13
+ 11:33 Дан 6:22
+ 11:34 Дан 3:23-27, 1СА 17:51, 2СА 12:29
+ 11:35 1ПА 17:22-23, 2ПА 4:35-37

+ 11:36 УблапӀэ 39:20, Маттэ 21:35, Марк 16:18

+ 11:37 1ПА 18:4, 2ПА 1:8
+ 11:38 1СА 22:1
+ 11:40 Фил. 3:12, Евр. 12:23
+ 12:1 1 Кор. 9:24

+ 12:2 Евр. 2:10, Лука 24:26, Фил. 2:8, Орэд ЛъапӀэхэр 109:1, Марк 16:19, Евр. 1:3

+ 12:3 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 24:10

+ 12:4 1 Тим. 4:10

+ 12:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 3:11-12, Орэд ЛъапӀэхэр 93:12,

+ 12:7 Хэбзэ тхыжьыгъэр 8:5, Ӏоф. 3:19
+ 12:13 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 4:26
+ 12:14 Маттэ 5:8
+ 12:15 Евр. 4:1, Хэбзэ тхыжьыгъэр 29:18
+ 12:16 Евр. 13:4, УблапӀэ 25:29-34
+ 12:17 УблапӀэ 27:34-38

+ 12:18 МысырикӀыжь 19:16-18, МысырикӀыжь 20:18, Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:11, Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:22

+ 12:19 МысырикӀыжь 19:16, МысырикӀыжь 20:19, Хэбзэ тхыжьыгъэр 5:27

+ 12:20 МысырикӀыжь 19:12-13

+ 12:21 Хэбзэ тхыжьыгъэр 9:19

+ 12:22 Гал. 4:26, Ӏоф. 14:1, Ӏоф. 21:2, Хэбзэ тхыжьыгъэр 33:2, Дан 7:10, Иудэ 1:14

+ 12:23 Лука 10:20, Фил. 3:12, Евр. 11:40

+ 12:24 Евр. 8:6, Евр. 9:15, 1 Пет. 1:2, УблапӀэ 4:10

+ 12:25 Евр. 2:3
+ 12:26 МысырикӀыжь 19:18,
+ 12:27 Орэд ЛъапӀэхэр 101:27
+ 12:28 Дан 2:44, Орэд ЛъапӀэхэр 2:11
+ 12:29 Хэбзэ тхыжьыгъэр 4:24

+ 13:1 Иуан 13:34, 1 Пет. 1:22, 2 Пет. 1:7, Рим. 12:10, 1 Фесс. 4:9

+ 13:2 1 Пет. 4:9, УблапӀэ 18:3, УблапӀэ 19:2

+ 13:3 Маттэ 25:36, Евр. 10:34

+ 13:4 1 Кор. 7:38, МысырикӀыжь 20:14, 1 Кор. 6:9

+ 13:5 Ушъый гъэсэпэтхыдэхэр 23:4, Маттэ 6:19, Маттэ 6:25, 1 Тим. 3:1, 1 Тим. 6:7-9,

+ 13:6 Орэд ЛъапӀэхэр 117:6
+ 13:7 Евр. 6:12
+ 13:8 Орэд ЛъапӀэхэр 101:28
+ 13:9 Кол. 2:16
+ 13:11 МысырикӀыжь 29:14,
+ 13:12 Маттэ 21:39, Марк 12:8
+ 13:13 1 Пет. 4:14, Евр. 11:26

+ 13:15 Орэд ЛъапӀэхэр 49:14, Орэд ЛъапӀэхэр 106:22,

+ 13:18 Ефес 6:19, 1 Фесс. 5:25, 2 Фесс. 3:1, Апостол. 23:1, Апостол. 24:16

+ 13:20 Рим. 15:33, Орэд ЛъапӀэхэр 22:1, Орэд ЛъапӀэхэр 79:2, ДжакӀо 12:12, Иуан 10:11, 1 Пет. 5:4, МысырикӀыжь 24:8,

+ 13:23 Апостол. 16:1

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=ADG

Table of Contents

- КъэбарышӀур: Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

- Еврей цӀыфхэм афэтхыгъэ тхыл

- АПЭРЭШЪХЬ
- ЯТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯЩЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПЛӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯТФЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯХЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯБЛЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯЕНЭРЭШЪХЬ
- ЯБГЪОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЗЭНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУТӀОНЭРЭШЪХЬ
- ЯПШӀЫКӀУЩЭНЭРЭШЪХЬ